Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ἡ οὐράνια Λειτουργία

Ο Σωτήρ · Τεύχος Αυγούστου 2025

Ἡ «ἐν σώματι» Ἀνάληψη τοῦ Χριστοῦ στὸν οὐρανὸ ἦταν θρίαμβος τοῦ ἀνθρώπου. Στὸ πρόσωπο τοῦ ἀναληφθέντος Χριστοῦ δοξάζεται ὅλη ἡ μεγάλη οἰκογένεια τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας. Ἡ ἀνθρώπινη φύση, ἡ ὁποία εἶχε ὑποστεῖ φριχτὴ παραμόρφωση μὲ τὴν πτώση καὶ εἶχε κατρακυλήσει στὰ καταχθόνια, τώρα θεοποιημένη ἐνθρονίζεται στὸν θεϊκὸ θρόνο καὶ οἱ ἄγγελοι θαυμάζουν βλέποντας ἕναν ἄνθρωπο ν᾿ ἀνεβαίνει πάνω ἀπὸ αὐτούς: «ἄνθρωπον ὁρῶντες ὑπεράνω αὐτῶν». Δόξα πράγματι ἀσύλληπτη! Δόξα τοῦ Κυρίου ὡς ἀνθρώπου.
Ὅμως ἡ δόξα αὐτὴ δὲν καταργεῖ οὔτε ὑποβαθμίζει τὸ συνεχιζόμενο ἀρχιερατικό του ἔργο. Διότι, ἂν ὁ Ἴδιος δοξάζεται στὸν οὐρανό, τὴν ἴδια ὥρα πάνω στὴ γῆ ἡ Ἐκκλησία του, τῆς ὁποίας Ἐκεῖνος ἀποτελεῖ τὴ δοξασμένη Κεφαλή, ὁ λαός του, τὸν ὁποῖο ἔσωσε μὲ τὴ Θυσία του, συνεχίζει νὰ μάχεται. Ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ λαοῦ, τῆς Ἐκκλησίας του, Ἐκεῖνος τώρα εὔχεται ὡς Ἀρχιερεύς.
Εἶναι Ἀρχιερεύς, Ἀρχιερεὺς αἰώνιος· Μεσίτης μεταξὺ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων. Ἡ μεσιτεία του ἀποκορυφώθηκε στὴ γῆ μὲ τὴ μεγάλη του Θυσία πάνω στὸν βωμὸ τοῦ Γολγοθᾶ. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν Ἀνάληψή του ἡ μεσιτεία του συνεχίζεται.
Πράγματι ὁ Κύριος ὡς Ἀρχιερεὺς δὲν εἰσῆλθε, ὅπως οἱ ἀρχιερεῖς τῶν Ἑβραίων, στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων τοῦ ναοῦ τῶν Ἱεροσολύμων γιὰ νὰ προσφέρει τὴ θυσία του. Ἀλλὰ εἰσῆλθε στὰ ἀληθινὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων, «εἰς αὐτὸν τὸν οὐρανόν, νῦν ἐμφανισθῆναι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ ἡμῶν»· εἰσῆλθε στὸν ἴδιο τὸν οὐρανό, γιὰ νὰ ἐμφανισθεῖ πλέον ἐνώπιον τοῦ προσώπου τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ πρεσβεύει γιὰ μᾶς (Ἑβρ. θ΄ 24). Προβάλλει τώρα τὴ Θυσία του στὸν Πατέρα του ὡς Ἀρχιερεὺς καὶ ἐκζητεῖ τὸ ἔλεός του γιὰ τὸν χειμαζόμενο λαό του.
Ὁ ἅγιος πρωτομάρτυρας Στέφανος, κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ λιθοβολισμοῦ του, Τὸν εἶδε «ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ»· ὄρθιο στὰ δεξιὰ τοῦ Θεοῦ, ἕτοιμο νὰ τὸν βοηθήσει (Πράξ. ζ΄ 55). Ἔτσι πάντοτε στέκεται, ἕτοιμος νὰ βοηθήσει τοὺς πιστούς, «πάντοτε ζῶν εἰς τὸ ἐντυγχάνειν ὑπὲρ αὐτῶν»· ζεῖ πάντοτε γιὰ νὰ προσεύχεται ὑπὲρ αὐτῶν (Ἑβρ. ζ΄ 25). «Ζῇ γὰρ καὶ ἀεὶ δύναται τὸ ἀρχιερατικὸν ἔργον ποιεῖν ὑπὲρ ἡμῶν»· τὸ κάνει, διότι ζεῖ καὶ μπορεῖ πάντοτε νὰ ἐπιτελεῖ τὴν ἀρχιερατική του μεσιτεία γιὰ χάρη μας (Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, PG 125, 284).
Αὐτὴ ἡ ἀρχιερατική του μεσιτεία εἶναι ἡ οὐράνια Λειτουργία. Αὐτῆς τῆς Λειτουργίας προΐσταται. Ἀλλὰ δὲν τὴν ἐπιτελεῖ μόνος. Τὸν συνοδεύει ὅλος ὁ οὐράνιος κόσμος. Εἰκόνες αὐτῆς τῆς οὐράνιας Λειτουργίας συναντοῦμε στοὺς προφῆτες καὶ στὸ βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως.
Ὁ προφήτης Ἡσαΐας εἶδε σὲ ὅραμα τὸ ἀγγελικὸ τάγμα τῶν Σεραφὶμ νὰ περικυκλώνει τὸν θεϊκὸ θρόνο καὶ νὰ ψάλλει: «ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος Κύριος σαβαώθ, πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ»· τὸν τρισάγιο δηλαδὴ ὕμνο, ποὺ ἐπαναλαμβάνουμε κι ἐμεῖς στὴ θεία Λειτουργία ἐπὶ τῆς γῆς (Ἡσ. ς΄ 3).
Περισσότερες εἰκόνες παρουσιάζει ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης στὸ βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως.
Στὸ τέταρτο κεφάλαιο μᾶς προσφέρει ὁλόλαμπρη εἰκόνα τῆς οὐράνιας λατρείας. Γύρω ἀπὸ τὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖο «ἐκπορεύονται ἀστραπαὶ καὶ φωναὶ καὶ βρονταί», εἶναι εἰκοσιτέσσερις πρεσβύτεροι, ἐκπρόσωποι τῆς Ἐκκλησίας. Τὸν περιβάλλουν ἐπίσης λειτουργικὰ πνεύματα, τὰ ὁποῖα ὑπηρετοῦν καὶ δοξάζουν ἀκατάπαυστα τὸν Θεὸ μὲ τὰ λόγια: «ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος Κύριος ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὁ ἦν καὶ ὁ ὢν καὶ ὁ ἐρχόμενος»· καὶ οἱ πρεσβύτεροι συμπληρώνουν: «ἄξιος εἶ, ὁ Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν, λαβεῖν τὴν δόξαν καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν δύναμιν, ὅτι σὺ ἔκτισας τὰ πάντα, καὶ διὰ τὸ θέλημά σου ἦσαν καὶ ἐκτίσθησαν». Ἀνάλογες εἰκόνες ὑπάρχουν καὶ σὲ ἄλλα σημεῖα τῆς Ἀποκαλύψεως.
Στὸ ἕβδομο αἴφνης κεφάλαιο, βλέπουμε νὰ συμμετέχουν στὴν οὐράνια Λειτουργία ἀναρίθμητα πλήθη Ἁγίων καὶ Μαρτύρων, ποὺ στέκουν ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ ντυμένοι μὲ στολὲς λευκὲς καὶ κρατοῦν φοίνικες στὰ χέρια τους, σύμβολα τῆς νίκης τους. Ὅλοι αὐτοὶ κράζουν μὲ φωνὴ μεγάλη λέγοντας: «ἡ σωτηρία τῷ Θεῷ ἡμῶν τῷ καθημένῳ ἐπὶ τοῦ θρόνου καὶ τῷ ἀρνίῳ» (Ἀποκ. ζ΄ 9-13).
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος περιγράφει μὲ συγκλονισμὸ τὴν οὐράνια αὐτὴ Λειτουργία. Εἶναι, λέει, πανηγύρι, ὅπως τὸ περιγράφει ἡ πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολή, καὶ σ᾿ αὐτὸ πανηγυρίζει ὅλος ὁ οὐράνιος κόσμος· ἄγγελοι, ἀρχάγγελοι, προφῆτες, μάρτυρες, ἀπόστολοι, δίκαιοι, εὐσεβεῖς… ἕνα θαυμαστὸ πανηγύρι, στὸ μέσο τοῦ ὁποίου κινεῖται ὁ Βασιλιάς, ὁ Θεός: «Ἔνθα μυριάδες ἀγγέλων, ἐκεῖ χιλιάδες ἀρχαγγέλων, ἀλλαχοῦ συμμορία προφητῶν, ἑτέρωθι μαρτύρων χοροί, ἀποστόλων τά­γματα, σύλλογοι δικαίων, τῶν εὐηρεστηκότων ἁπάντων δῆμοι διάφοροι. Ὄντως θαυμαστή τίς ἐστιν ἡ πανήγυρις, καὶ τὸ δὴ πάντων μεῖζον, ὅτι ἐν μέσῃ τῇ πανηγύρει στρέφεται τούτων ἁπάντων ὁ βασιλεύς» (PG 48, 751, ΕΠΕ 67, 196).
Εἰκόνες εἶναι ὅλα αὐτὰ τῆς ὑπερκόσμιας Λειτουργίας, ἡ ὁποία τελεῖται συνεχῶς καὶ ἀκαταπαύστως καὶ εἶναι ἀδύνατον μὲ ἀνθρώπινα λόγια νὰ περιγραφεῖ.
Ἀπὸ αὐτὴ τὴν οὐράνια Λειτουργία ἐμπνέεται καὶ ἡ θεία Λειτουργία ποὺ τελεῖται πάνω στὴ γῆ. Σ᾿ αὐτὴν ἑνώνεται ὁ οὐρανὸς μὲ τὴ γῆ σὲ μιὰ ἔκρηξη εὐγνωμοσύνης τῶν πλασμάτων πρὸς τὸν Τρισυπόστατο Δημιουργὸ τῶν πάντων.