Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τὸ χρονικὸ τῆς κρίσης τῶν Ἰμίων

Η Δράση μας · Τεύχος Ιανουαρίου 2026

25.12.1995: Τό τουρκικό φορτηγό πλοῖο «Φιγκέν Ἀκάτ» προσαράζει στά ἀβαθῆ τῆς ἀνατολικῆς Ἴμια. Οἱ ἑλληνικές ἀρχές, ὡς κυρίαρχο κράτος στήν περιοχή, ὑπεύθυνο γιά τήν ἀσφάλεια τῆς ναυσιπλοΐας, ἀποστέλλει ρυμουλκό γιά τήν ἀποκόλληση τοῦ πλοίου. Ὁ πλοίαρχος ἀρνεῖται τή βοήθεια, ἰσχυριζόμενος ὅτι τά Ἴμια εἶναι τουρκικό ἔδαφος καί ἄρα ὑπεύθυνη γιά τή ρυμούλκηση εἶναι ἡ Τουρκία.

26.12.1995: Τό λιμεναρχεῖο Καλύμνου ἐνημερώνει τό ΥΠΕΞ καί αὐτό μέ τή σειρά του τό τουρκικό ΥΠΕΞ, ὅτι τό τουρκικό πλοῖο κινδυνεύει.

27.12.1995: Τό τουρκικό ΥΠΕΞ ἐνημερώνει ὅτι, ἀνεξαρτήτως τοῦ ποιός θά ἀναλάβει τήν διάσωση τοῦ πλοίου, ὑπάρχει θέμα κυριότητας μέ τίς βραχονησίδες.

28.12.1995: Δύο ἑλληνικά ρυμουλκά ἀποκολλοῦν τό πλοῖο καί τό ὁδηγοῦν στό Κιουλούκ τῆς Τουρκίας. Τό πρωί τῆς ἴδιας μέρας ἕνα τουρκικό μαχητικό ἀεροσκάφος συντρίβεται στά ἑλληνικά χωρικά ὕδατα κοντά στή Λέσβο ὕστερα ἀπό ἐμπλοκή μέ ἑλληνικά μαχητικά. Μέ ἑλληνική βοήθεια διασώζεται ὁ Τοῦρκος πιλότος.

29.12.1995: Τό τουρκικό ΥΠΕΞ ἐπιδίδει ρηματική διακοίνωση στό ἀντίστοιχο ἑλληνικό, στήν ὁποία ἀναφέρει ὅτι τά Ἴμια εἶναι τουρκική περιοχή.

9.1.1996: Τό ἑλληνικό ΥΠΕΞ ἀπαντᾶ στήν τουρκική πρόκληση μέ ρηματική διακοίνωση, στήν ὁποία ἀπορρίπτει τούς τουρκικούς ἰσχυρισμούς μέ βάση τό Διεθνές Δίκαιο καί τό ἰταλοτουρκικό πρωτόκολλο τῆς 28.12.1932, βάσει τοῦ ὁποίου ἔγινε τό 1947 ἡ διαδοχή τῆς Ἑλλάδας στήν κυριαρχία τῆς Δωδεκανήσου. Μέ τήν ἐπίδοση τῶν ρηματικῶν διακοινώσεων καί τή μή διαρροή τοῦ θέματος στά ΜΜΕ φάνηκε ὅτι τό θέμα θά ἔληγε ἐκεῖ ὡς ἕνα μεθοριακό ἐπεισόδιο ἥσσονος σημασίας.

14.1.1996: Ὁ ἀμερικανός Πρόεδρος Κλίντον σέ ἐπιστολή του πρός Ἑλληνοαμερικανό γερουσιαστή ἀναφέρει: «Φοβᾶμαι θερμό ἐπεισόδιο…». Ποιός ξέρει τί γνώριζαν ἀπό τότε οἱ μυστικές ὑπηρεσίες τῶν ΗΠΑ.

15.1.1996: Παραιτεῖται ὁ νοσηλευόμενος στό «Ὠνάσειο» πρωθυπουργός Ἀνδρέας Παπανδρέου.

16.1.1996: Τό ἑλληνικό ΥΠΕΞ μέ ἄκρως ἀπόρρητο σῆμα ζητᾶ ἀπό τό ΓΕΕΘΑ αὐξημένη ἐπαγρύπνηση στήν περιοχή.

19.1.1996: Ἡ Κοινοβουλευτική Ὁμάδα τοῦ ΠΑΣΟΚ ἐκλέγει πρωθυπουργό τόν Κώστα Σημίτη, τόν ὑπ᾿ ἀριθμόν ἕνα ἐσωτερικό ἀντίπαλο τοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου. Στίς 22.11996 ὁρκίζεται ἡ νέα κυβέρνηση.

24.1.1996: Ὁ τηλεοπτικός σταθμός ΑΝΤ1 ἀποκαλύπτει (μετά ἀπό διαρροή) τήν ὕπαρξη τῶν ρηματικῶν διακοινώσεων καί τήν ἀμφισβήτηση τῆς ἑλληνικῆς κυριαρχίας στά Ἴμια. Τό θέμα διογκώθηκε, καθώς ἦταν πολιτικά ἐκμεταλλεύσιμο.

25.1.1996: Μετά ἀπό αὐτά, ὁ δήμαρ­χος Καλύμνου μέ κάποιους ἰδιῶτες καταπλέει στήν ἀνατολική Ἴμια καί ἀναρτᾶ τήν ἑλληνική σημαία. Τά τουρκικά κανάλια μεταδίδουν εἰκόνες μέ τήν ἑλληνική σημαία στά Ἴμια.

27.1.1996: Δύο δημοσιογράφοι τῆς τουρκικῆς ἐφημερίδας Hürriyet μεταβαίνουν μέ ἑλικόπτερο, ἀφαιροῦν τήν ἑλληνική σημαία καί τοποθετοῦν τουρκική. Τήν ὅλη ἐπιχείρηση βιντεοσκοποῦν καί προβάλλουν στήν Τουρκία. Ἡ κρίση κλιμακώνεται.

28.1.1996: Ἑλληνικό περιπολικό κατεβάζει τήν τουρκική καί τοποθετεῖ τήν ἑλληνική σημαία. Ἀπό τή στιγμή ἐκείνη ἐμπλέκεται ὁ στρατός. Κατ᾿ ἀνάγκην πλέον, βατραχάνθρωποι ἀποβιβάζονται γιά τή φύλαξη τῆς σημαίας. Ἐντός τῆς ἡμέρας 24 πολεμικά πλοῖα τῶν δύο χωρῶν καταπλέουν στήν περιοχή.

29.1.1996: Ὁ νέος Ἕλληνας πρωθυπουργός στίς προγραμματικές του δηλώσεις στή Βουλή δηλώνει ὅτι ἡ Ἑλλάδα θά ἀντιδράσει ἄμεσα καί δυναμικά, ἄν προκληθεῖ. Ὁ βοηθός ΥΠΕΞ τῶν ΗΠΑ Ρ. Χόλμπρουκ ζητᾶ ἀπό τίς δύο χῶρες αὐτοσυγκράτηση.

30.1.1996: Ἡ πρωθυπουργός τῆς Τουρκίας δηλώνει ὅτι «Αὔριο ἡ ἑλληνική σημαία καί ὁ ἑλληνικός στρατός θά ἀπομακρυνθοῦν ἀπό τά Ἴμια». Ἡ τουρκική ἐφημερίδα Hürriyet ἀποκαλύπτει ὅτι ἡ Τουρκία ἀποφάσισε νά ἀποκλείσει τή βραχονησίδα ἤ νά ἀποβιβάσει κομάντος στήν ἄλλη βραχονησίδα ἤ σέ γειτονικό νησί. Στίς 23:20΄ διατάσσεται μερική ἐπιστράτευση στόν Ἕβρο καί στά νησιά τοῦ Αἰγαίου. Στίς 23:41΄ διατάσσεται ὁ ἀπόπλους ὅλου τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου.

31.1.1996: Τά μεσάνυχτα ὁ Ἕλληνας πρωθυπουργός ζητᾶ ἀπό τόν Πρόεδρο τῶν ΗΠΑ τή μεσολάβησή του. Στή 01:40΄ ἡ τουρκική τηλεόραση ἐμφανίζει τήν εἴδηση ὅτι Τοῦρκοι στρατιῶτες ἀποβιβάστηκαν στό Κardak (τά Ἴμια στά τουρκικά). Τήν ἴδια στιγμή ἡ πρεσβεία μας ἐνημερώνει τήν πολιτική ἡγεσία ἡ ὁποία βρίσκεται σέ σύσκεψη. Στή 01:50΄ ὁ Τοῦρκος ΥΠΕΞ δηλώνει ὅτι «ἡ Τουρκία ἀποβίβασε στρατιῶτες της σέ βραχονησίδα ὅπου δέν ὑπῆρχαν Ἕλληνες στρατιῶτες καί ἀνάρτησε τή σημαία της. Ἀναμένουμε, μέ καλή θέληση, νά ἀποσυρθοῦν οἱ Ἕλληνες στρατιῶτες, ὁπότε κι ἐμεῖς θά πράξουμε τό ἴδιο». Ἡ εἴδηση διαβιβάζεται ἄμεσα στήν ἑλληνική πολιτική ἡγεσία. Μετά ἀπό λίγο, ὁ βοηθός ΥΠΕΞ τῶν ΗΠΑ Ρ. Χόλμπρουκ ἐπιβεβαιώνει τήν εἴδηση. Παρ᾿ ὅλα αὐτά, ἡ ἔλλειψη ἐμπιστοσύνης τοῦ πρωθυπουργοῦ στόν διοικητή τῆς ΕΥΠ καί τήν ἡγεσία τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων ὁδηγεῖ στό νά δοθεῖ ἡ ἐντολή, 2 ὧρες μετά (!), νά ἀπογειωθεῖ ἑλικόπτερο, ὑπό ἰδιαιτέρως ἀντίξοες συνθῆκες, ἀπό τή φρεγάτα «Ναυαρίνο» γιά τήν ἐπιβεβαίωση τῆς διασταυρωμένης πληροφορίας (γιά ποιόν λόγο, ἀλήθεια;). Ἡ ἐπιβεβαίωση γίνεται μετά ἀπό λίγο μέ τόν γνωστό τραγικό τρόπο. Μετά ἀπό αὐτό (στίς 06:00΄) ἡ ἑλληνική πολιτική ἡγεσία ἀποδέχεται τούς ὅρους τῶν ΗΠΑ γιά τήν ἀμοιβαία μέ τούς Τούρκους ἀποχώρηση ἀπό τίς βραχονησίδες πλοίων, ἀνδρῶν καί σημαιῶν.