Ἀδελφοί, ὡς τέκνα φωτὸς περιπατεῖτε· — ὁ γὰρ καρπὸς τοῦ Πνεύματος ἐν πάσῃ ἀγαθωσύνῃ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ ἀληθείᾳ· — δοκιμάζοντες τί ἐστιν εὐάρεστον τῷ Κυρίῳ. καὶ μὴ συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρποις τοῦ σκότους, μᾶλλον δὲ καὶ ἐλέγχετε· τὰ γὰρ κρυφῆ γινόμενα ὑπ᾿ αὐτῶν αἰσχρόν ἐστι καὶ λέγειν· τὰ δὲ πάντα ἐλεγχόμενα ὑπὸ τοῦ φωτὸς φανεροῦται· πᾶν γὰρ τὸ φανερούμενον φῶς ἐστι. διὸ λέγει· ἔγειρε ὁ καθεύδων καὶ ἀνάστα ἐκ τῶν νεκρῶν, καὶ ἐπιφαύσει σοι ὁ Χριστός. Βλέπετε οὖν πῶς ἀκριβῶς περιπατεῖτε, μὴ ὡς ἄσοφοι, ἀλλ᾿ ὡς σοφοί, ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρόν, ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσι. διὰ τοῦτο μὴ γίνεσθε ἄφρονες, ἀλλὰ συνιέντες τί τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου. καὶ μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία, ἀλλὰ πληροῦσθε ἐν Πνεύματι, λαλοῦντες ἑαυτοῖς ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς, ᾄδοντες καὶ ψάλλοντες ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν τῷ Κυρίῳ.
ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
1. Ἀντέχεις στὸ φῶς;
Ἀπὸ τὴν πρὸς Ἐφεσίους Ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου ἀναγινώσκεται ἡ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπή. Ἡ Ἔφεσος κατὰ τὰ χρόνια ἐκεῖνα ἦταν σημαντικὴ πόλη τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, κέντρο ἐμπορικό. Ὁ πλοῦτος ὅμως εἶχε ἐπηρεάσει τοὺς κατοίκους της καὶ τοὺς εἶχε παρασύρει στὴ διαφθορά, στὴν ἀνηθικότητα, στὰ σκοτεινὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας. Ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος γράφει λοιπὸν στοὺς πιστοὺς τῆς Ἐφέσου, γιὰ νὰ τοὺς ἐπιστήσει τὴν προσοχή. Τοὺς καλεῖ νὰ ζοῦν ὡς «τέκνα φωτός», σὰν παιδιὰ τοῦ Θεοῦ, ποὺ εἶναι τὸ πνευματικὸ φῶς, καὶ νὰ μὴ συμμετέχουν στὰ σκοτεινὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας, ποὺ κάνουν οἱ ἄνθρωποι στὰ κρυφά. Μεταξὺ τῶν ἄλλων τοὺς ἐπισημαίνει ὅτι «πᾶν τὸ φανερούμενον φῶς ἐστι». Κάθε τι ποὺ δὲν φοβᾶται τὸν ἔλεγχο καὶ δὲν δυσκολεύεται νὰ φανερωθεῖ εἶναι φῶς.
Εἶναι ἀλήθεια ὅτι τὰ ἁμαρτωλὰ ἔργα τὰ πράττουμε οἱ ἄνθρωποι στὸ σκοτάδι, στὰ κρυφά, μακριὰ ἀπὸ τὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων, γιὰ νὰ μὴν ἐκτεθοῦμε σὲ αὐτούς. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος σημειώνει ὅτι «οὐδεὶς τὸν ἄληπτον κρύπτει βίον· τὰ δὲ κρυπτόμενα, διὰ τὸ ἐσκοτίσθαι κρύπτεται» (PG 62, 122). Κανεὶς δὲν ἔχει λόγο νὰ κρύψει μιὰ ἄμεμπτη ζωή. Ἐκεῖνα ὅμως ποὺ γίνονται στὰ κρυφά, κρύβονται ἐπειδὴ ἀνήκουν στὸ σκοτάδι. Ἑπομένως ἕνα κριτήριο, γιὰ νὰ ἀντιληφθοῦμε ἂν οἱ πράξεις μας εἶναι θεάρεστες, εἶναι τὸ νὰ ἐξετάσουμε ἂν ἀντέχουν στὸ φῶς, ἂν θὰ μπορούσαμε δηλαδὴ νὰ τὶς κάνουμε ὄχι κρυφά, ἀλλὰ δημόσια. Ὅταν κάτι ἀντέχει στὸ φῶς, εἶναι φῶς.
Ἂς εἶναι πάντοτε φωτεινὰ τὰ ἔργα μας, ἁγνά, θεάρεστα. Κι ἂν κάποτε συνέβη νὰ πράξουμε κάτι τὸ ἐφάμαρτο, μακριὰ ἀπὸ τὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων, ἂς τὸ φανερώσουμε ἐνώπιον τοῦ Πνευματικοῦ στὸ Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως, ὥστε νὰ ἔλθει καὶ πάλι μέσα μας τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ.
2. Ὅσο ἔχουμε καιρὸ
Ὁ Ἀπόστολος προτρέπει ἐπίσης τοὺς πιστοὺς νὰ συμπεριφέρονται μὲ πνευματικὴ σοφία καὶ σύνεση, «ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρόν, ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσι». Νὰ ἀξιοποιοῦν πνευματικὰ κάθε εὐκαιρία καὶ νὰ τὴν ἁρπάζουν ἀμέσως. Διότι ἐξαιτίας τοῦ κακοῦ ποὺ ἐπικρατεῖ, οἱ ἡμέρες εἶναι γεμάτες πειρασμοὺς καὶ πνευματικοὺς κινδύνους καὶ γι᾿ αὐτό, ἐνῶ οἱ εὐκαιρίες γιὰ τὸ καλὸ εἶναι σπανιότερες, οἱ ἀφορμὲς γιὰ τὸ κακὸ εἶναι πολλές.
Ὁ χρόνος τῆς ζωῆς μας εἶναι ἕνα πολύτιμο δῶρο τοῦ πανάγαθου Θεοῦ. Μᾶς τὸν ἔδωσε γιὰ νὰ ἐργασθοῦμε γιὰ τὴ σωτηρία μας, γιὰ νὰ κερδίσουμε τὸν οὐρανό. Εἶναι ὅμως λίγος, ἡ διάρκειά του ἄγνωστη, καὶ ἐπιπλέον κυλᾶ γρήγορα, χωρὶς νὰ ἐπιστρέφει. Ἡ κάθε στιγμὴ εἶναι μία μοναδικὴ εὐκαιρία, ποὺ δὲν θὰ τὴν ξαναβροῦμε. Ἂς προλάβουμε, λοιπόν, νὰ τὴν ἁρπάξουμε· νὰ τὴν ἀξιοποιήσουμε μὲ τὴν προσευχὴ καὶ τὴν πνευματικὴ μελέτη. Ἂς προλάβουμε νὰ δείξουμε ἀγάπη στοὺς ἀδελφούς μας, νὰ συγχωρηθοῦμε, νὰ μετανοήσουμε. Ἂς μὴ σπαταλοῦμε ἀσύνετα τὸν χρόνο μας. Δὲν ξέρουμε πόσο θὰ ζήσουμε. Ὁ χρόνος τῆς ζωῆς μας εἶναι ἀβέβαιος. Περαστικοὶ εἴμαστε. Ἂς ἀξιοποιήσουμε τὸν χρόνο μας, ὅσο ἔχουμε καιρό.
3. Πνευματικὴ μέθη
Πρὸς τὸ τέλος τῆς περικοπῆς ὁ ἀπόστολος Παῦλος δίνει μία ἀκόμη σημαντικὴ συμβουλὴ στοὺς Ἐφεσίους καὶ σὲ κάθε πιστό: «Μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία, ἀλλὰ πληροῦσθε ἐν Πνεύματι». Δηλαδή, μὴ μεθᾶτε μὲ κρασί. Στὴ μέθη ὑπάρχει διαφθορὰ καὶ ἀσωτία. Ἀντίθετα, νὰ γεμίζετε μέσα σας μὲ Ἅγιο Πνεῦμα.
Ὅπως κατανοοῦμε, ἡ μέθη εἶναι πάθος δύσκολο, ποὺ συνήθως παρασύρει τὸν ἄνθρωπο σὲ μεγάλες παρεκτροπὲς καὶ ἐμποδίζει τὴν πνευματικὴ ζωή. Ἔχει ἰδιαίτερη σημασία τὸ ὅτι ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος, ὅπως ἀκούσαμε, ἀντιδιαστέλλει τὸ πάθος τῆς μέθης μὲ τὴν ἐνοίκηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στὸν πιστό, καὶ μάλιστα μὲ τὸ γέμισμα τοῦ ἐσωτερικοῦ του ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Σὰν νὰ μᾶς προτείνει μιὰ ἄλλη μέθη, τὴν πνευματική, τὴ θεία μέθη. «Τὴν μέθην ἐκβάλλων τὴν ἐπιβλαβῆ, τὴν πνευματικὴν ἀντεισάγαγε» (PG 82, 545), παρατηρεῖ ὁ ἑρμηνευτὴς Θεοδώρητος. Ἀπομακρύνοντας τὴ βλαβερὴ μέθη, βάλε στὴ θέση της τὴν πνευματική.
Μὲ αὐτὴ τὴν πνευματικὴ μέθη ὁ πιστὸς ἔχει τὴ δυνατότητα νὰ εὐφραίνεται. Ὅταν κατοικεῖ μέσα του τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, αἰσθάνεται ἕνα γέμισμα ἀπὸ οὐράνια εὐφροσύνη, πνευματικὴ χαρά, θεία ἀγάπη. Ἡ μέθη αὐτὴ δὲν εἶναι ἕνα ἐπιφανειακὸ συναίσθημα τοῦ πιστοῦ, ἀλλὰ μιὰ χαρισματικὴ ἐμπειρία τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ μέσα του. Ὅταν «μεθᾶ» ἀπὸ τὴ θεία αὐτὴ ἀγάπη καὶ χαρά, ψάλλει «ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ τῷ Κυρίῳ», ὅπως σημειώνει στὴ συνέχεια ὁ Ἀπόστολος. Δοξολογεῖ καὶ ὑμνολογεῖ τὸν Κύριο, ὄχι μὲ τὸ στόμα, ἀλλὰ μὲ τὴν καρδιά του. Ἐκφράζει μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ τὴν ἀγάπη του στὸν Θεό. Αὐτὴ τὴ θεία μέθη θὰ νιώθουμε κι ἐμεῖς, ὅσο καθιστοῦμε τὸν ἑαυτό μας καθαρὸ δοχεῖο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Καὶ τότε δὲν θὰ ἐπιζητοῦμε ἄλλες πρόσκαιρες ἀπολαύσεις, ἐπιβλαβεῖς γιὰ τὴν ψυχή μας.

