Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
Είσοδος Γίνε συνδρομητής

Ἡ Ἑλλάδα τῆς σιωπῆς καὶ τῶν ἄδειων σχολείων

Η Δράση μας · Τεύχος Δεκεμβρίου 2025

Οἱ ἀριθμοί μιλοῦν – καί τρομάζουν
Τά στοιχεῖα μιλοῦν ἀπό μόνα τους: Τή σχολική χρονιά 2025-2026 μόλις 71.181 παιδιά ἐγγράφονται στήν Α΄ Δημοτικοῦ. Ὁ χαμηλότερος ἀριθμός στήν ἱστορία τῆς χώρας (Τσακίρογλου & Χρυσοστομίδου, 2025). Συγκριτικά, τό 2010 ἡ Α΄ Δημοτικοῦ ἀριθμοῦσε περίπου 115.000 μαθητές. Mέσα σέ δεκαπέντε χρόνια χάθηκαν περίπου 44.000 – 45.000 «πρωτάκια».
Τά σχολεῖα ἀδειάζουν· φέτος 714 μονάδες δέν ἄνοιξαν λόγῳ ἔλλειψης μαθητῶν. Πλέον οἱ τάξεις συρρικνώνονται, οἱ αἴθουσες μένουν κενές, οἱ σχολικές μονάδες συγχωνεύονται ἤ κλείνουν ἐντελῶς. Σέ περιοχές τῆς ὑπαίθρου, τά σχολεῖα πού προσελκύουν μαθητές μέ τό ζόρι γίνονται «ἑνιαῖα», ἐνῶ στίς ὀρεινές ἤ νησιωτικές γωνιές τῆς Ἑλλάδας ἡ παιδική φωνή σβήνει (Ἀγγελῆ, 2025).
Παράλληλα, ὁ συνολικός πληθυσμός συρρικνώνεται. Ἀπό τό 2008 ἕως τό 2025, ἡ Ἑλλάδα ἔχει χάσει πάνω ἀπό 8,5% τοῦ πληθυσμοῦ της (περί 720.000 ἄτομα), μέ τίς μεγαλύτερες ἀπώλειες στίς ἡλικίες 20-44 ἐτῶν. Χάνονται δηλαδή οἱ γενιές πού θά γεννοῦσαν τά παιδιά (Μαρίνου, 2025)! Τό ὅριο ἀναπαραγωγῆς (2,07 παιδιά ἀνά γυναίκα), πού χρειάζεται γιά νά κρατηθεῖ ἕνας λαός ζωντανός, παραμένει ὄνειρο, μέ τόν συνολικό δείκτη γονιμότητας νά κινεῖται γύρω στό 1,3-1,4 («Δημογραφική βόμβα στήν Ἑλλάδα: μείωση πληθυσμοῦ, γήρανση καί κατάρρευση γεννήσεων», 2025).


Ὁ Ἡρώδης τῆς δημογραφίας
Στήν ἐποχή του, ὁ Ἡρώδης ἦταν βασιλιάς τῆς βίας. Τά σπαθιά του σκίζανε τό κορμί, οἱ διαταγές του ἔπνιγαν λίκνα στό αἷμα. Σήμερα, ὁ νέος Ἡρώδης φοράει κοστούμι, μιλάει γιά οἰκονομία, σταθερότητα, ἀνάπτυξη. Δέν διατάζει σφαγές· ἐπιβάλλει ἀνασφάλεια καί φόβο. Ὁ σύγχρονος Ἡρώδης δέν σφάζει τά παιδιά. Δέν τούς ἐπιτρέπει κάν νά γεννηθοῦν. Καί τό ἀποτέλεσμα εἶναι πιό ὕπουλο, πιό βουβό· ἡ κοινωνία χάνει τό μέλλον της χωρίς νά τό καταλάβει.
Σ᾿ ἕναν κόσμο ὅπου ἡ σταθερότητα μοιάζει πολυτέλεια, ἡ σκέψη τῆς δημιουργίας οἰκογένειας μετατρέπεται σέ ἐπιπλέον βάρος, τό ὁποῖο λίγοι αἰσθάνονται ἕτοιμοι νά σηκώσουν. Ἡ ἀνεργία, ἡ ἀνασφάλεια καί ἡ ­ἀβεβαιότητα, τό κόστος τῆς ­στέγασης, ἡ πρόσβαση στήν παιδεία, ἡ ποιότητα καί ἡ διαθεσιμότητα τῆς φροντίδας ὑγείας ἐπιβαρύνουν τά ζευγάρια, καθιστώντας τό ὄνειρο τῆς οἰκογένειας ἀδύνατο.
Παράλληλα, ἡ ἀπουσία συγκροτημένης πολιτικῆς στήριξης τῆς μητρότητας καί τῆς πατρότητας –μέσῳ ἀδειῶν, ὑποδομῶν, φορολογικῶν κινήτρων– καθιστᾶ τήν ἀνατροφή καί τή διατήρηση τῆς ζωῆς μετά τό πρῶτο παιδί σχεδόν ἀκατόρθωτη. Σ᾿ αὐτό τό πλαίσιο, ἡ φυγή τῶν νέων στό ἐξωτερικό πολλαπλασιάζει τήν ἀπώλεια. Ὄχι μόνο δέν γεννιέται νέα ζωή, ἀλλά φεύγει κι ἐκείνη πού θά μποροῦσε νά τή φέρει στόν κόσμο. Ἔτσι, ἡ σύγχρονη κοινωνία μοιάζει νά ἀφαιρεῖ ζωές καί ἐλπίδες, ἀντί νά τίς προστατεύει καί νά τίς καλλιεργεῖ.
Μέσα σ᾽ αὐτό τό κλίμα πολλοί ἄνθρωποι φαίνεται νά χάνουν καί τήν ἐμπιστοσύνη στόν Θεό. Ἡ πίστη, πού κάποτε ἀποτελοῦσε πυξίδα καί στήριγμα στίς ἀποφάσεις γιά τό μέλλον καί τήν οἰκογένεια, τώρα συχνά ἀμφισβητεῖται ἤ ἐγκαταλείπεται. Χωρίς αὐτόν τόν πνευματικό ἄξονα, ἡ ἀναζήτηση σταθερότητας κι ἐλπίδας γίνεται ἀδιάκοπη μάχη. Ἡ ψυχή ἀγωνίζεται νά βρεῖ ­καταφύγιο σ᾿ ἕναν κόσμο πού φαίνεται νά τήν ἀφήνει ὁλομόναχη νά σηκώσει τά βάρη του. Ὑπάρχουν ὅμως ἄνθρωποι πού τόλμησαν ν᾿ ἀγγίξουν τό μυστήριο τῆς ζωῆς μέ πίστη –καί ὀνομάζονται πολύτεκνοι.


Ἀπαιτεῖται κίνημα ἀναγέννησης
Ἡ ἐρήμωση δέν εἶναι φυσική μοίρα· εἶναι συνέπεια ἐπιλογῶν. Καί ὁ ἀγώνας γιά ζωή εἶναι ἐπιτακτική ἀνάγκη. Ἄν δέν σταθοῦμε ὄρθιοι, ἡ Ἑλλάδα θά γίνει χώρα-μουσεῖο. Μιά σκηνή γεμάτη μνῆμες, χωρίς ὅμως ἠθοποιούς. Χρειάζονται γενναῖες ἀποφάσεις, ὄχι ψίχουλα.
Ἡ ἀλλαγή δέν ἔρχεται μόνο μέσα ἀπό πολιτικές ἀποφάσεις ἤ κοινωνικές δομές. Ξεκινᾶ ἀπό τή δική μας συνειδητή εὐθύνη γιά τόν κόσμο γύρω μας. Μέ τόλμη, πίστη καί ἀγάπη, μποροῦμε νά δημιουργήσουμε χῶρο γιά τή νέα ζωή, νά στηρίξουμε τήν οἰκογένεια καί νά ξαναδώσουμε ἀξία στήν ἐλπίδα. Οἱ πολιτικές λύσεις –ἐπαρκεῖς γονικές ἄδειες, ἐπιδόματα, φορολογικές ἐλαφρύνσεις, δημόσιες ὑποδομές– νά ἑνωθοῦν μέ τήν τοπική δράση καί τήν κοινωνική ἀλλαγή νοοτροπίας, γιά νά μετατρέψουν τήν ἀνασφάλεια σέ στήριγμα καί τήν ἀπώλεια σέ δημιουργία.
Ἀλλά πάνω ἀπ᾿ ὅλα, ὑπάρχει ἡ πνευματική διάσταση: Ἡ ἀναγνώριση ὅτι δέν εἴμαστε μόνοι, ὅτι ἡ ζωή μας συνδέεται μέ τούς ἄλλους καί μέ τόν Θεό, μᾶς δίνει δύναμη νά δράσουμε. Μέ πίστη καί ἀνοιχτή καρδιά μποροῦμε νά κρατήσουμε τά παιδιά ἀσφαλῆ στή χώρα μας. Κάθε μικρή πράξη, κάθε τόλμημα νά στηρίξουμε καί νά ἀγαπήσουμε, γίνεται μιά σπίθα πού φωτίζει τό σκοτάδι καί ἐπιτρέπει στόν κόσμο νά ξαναγεννηθεῖ. Ἄν ἀναλάβουμε τήν εὐθύνη μας μέ πίστη καί θάρρος, μποροῦμε νά δημιουργήσουμε ἕναν κόσμο ὅπου ἡ ζωή, ἡ ἐλπίδα καί ἡ χαρά δέν εἶναι μόνο ὄνειρο, ἀλλά πραγματικότητα μέ τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ.

Νόστος

ΠΗΓΕΣ