Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
Γράμμα από την σύνταξη

Μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νά γίνει θεός;

Η Δράση μας · Τεύχος Δεκεμβρίου 2025

Ἔρχονται τά Χριστούγεννα! Ἔγινε ὁ Θεός ἄνθρωπος, γιά νά γίνει ὁ ἄνθρωπος θεός. Αὐτή εἶναι ἡ σημασία τῶν Χριστουγέννων. Βαρύς καί μεγάλος λόγος! Γίνεται ὁ ἄνθρωπος θεός; Τήν τελευταία μέρα τῆς δημιουργίας εἶπε ὁ Θεός: «Ἄς φτιάξουμε τόν ἄνθρωπο σύμφωνα μέ τήν εἰκόνα τή δική μας καί μέ τή δυνατότητα νά μᾶς μοιάσει». Ὁ Θεός ἔπλασε τόν ἄνθρωπο ἀπό τό χῶμα καί τοῦ ἔδωσε ζωή μέ τή δική Του πνοή (Γεν. β´ 7). Τό κατ᾽ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ ἀναφέρεται στά πνευματικά χαρίσματα, μέ τά ὁποῖα ἔχει προικίσει ὁ Θεός τόν ἄνθρωπο, καί τό καθ᾽ ὁμοίωση στή δυνατότητα τοῦ ἀνθρώπου νά ἀξιοποιήσει τά πνευματικά χαρίσματα καί νά μοιάσει στόν Δημιουργό του. Αὐτή ἡ δυναμική φορά τοῦ ἀνθρώπου νά μοιάσει στόν Θεό ὀνομάζεται «θέωση» καί ἐπιτυγχάνεται μέσα ἀπό τήν κοινωνία μέ τόν Θεό. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι «ζῶον θεούμενον» λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ἕνα ζωντανό πλάσμα πού ἔχει λάβει τήν κλήση νά γίνει κατά χάριν θεός.
Μπορεῖ νά γίνει ὁ ἄνθρωπος ἀπό μόνος του θεός; Αὐτή εἶναι ἡ μεγαλύτερη πλάνη! Ὁ ἄνθρωπος πλανήθηκε ἀπό τόν μισάνθρωπο διάβολο, πού τοῦ σφύριξε στό αὐτί ὅτι μπορεῖ νά γίνει ἀπό μόνος του θεός, καί ὄχι σέ σχέση μέ τόν Θεό. Ἔτσι, σέ συνεργασία μέ τόν ἀρχέκακο, ἔκοψε τήν ἐπικοινωνία μέ τόν Δημιουργό του. Θόλωσε τήν εἰκόνα Του μέσα του καί συμπορεύθηκε –μακριά ἀπό τή μακαριότητα τοῦ Θεοῦ– μέ τό μαρτύριο, τόν πόνο, τήν ἐνοχή, τήν ἀρρώστια, τό ­ψέμα, τήν ­ὑποδούλωση στό κακό, τό σκοτάδι καί τόν θάνατο.
Ὁ Θεός Πατέρας, ὅμως, γεμάτος εὐσπλαχνία γιά τό πλάσμα Του, περίμενε νά ἔρθει ὁ κατάλληλος χρόνος γιά νά ἐπαναφέρει τόν ἄνθρωπο στό πρῶτο κάλλος. Καί δέν ἔστειλε ἀγγέλους ἤ προφῆτες ἤ δίκαιους ἀνθρώπους στή γῆ γιά νά σώσει τόν ἄνθρωπο, ἀλλά ἐνανθρώπησε ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ, τό δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἔγινε Ἄνθρωπος γιά τόν ἄνθρωπο, παραμένοντας συγχρόνως καί τέλειος Θεός. Ὁ Χριστός ἦρθε νά ἀνατρέψει τήν ἄθλια κατάσταση τῆς ἀνομίας καί τοῦ θανάτου, καί νά δώσει τή δυνατότητα νά κερδίσει τήν ὄντως ζωή ὅποιος θελήσει νά Τόν ἀκολουθήσει. Αὐτός ὁ νέος, ὁ ἀνακαινισμένος ἐν Χριστῷ ἄνθρωπος, διαθέτει προαίρεση καθαρή, ἐναρμονισμένη μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ὁ νέος ἄνθρωπος δέν ὑπόκειται στή φθορά τῆς ἁμαρτίας κι ἔχει τή δύναμη, ἄν παραμένει ἑνωμένος μέ τόν Θεό, νά ἐπιδρᾶ στήν ἀνθρώπινη φύση καί νά τήν ἀνακαινίζει συνεχῶς.
Ἡ σωτηρία ἐν Χριστῷ προσφέρεται σέ ὅλους, ἀλλά δέν τήν ἐπιλέγουν ὅλοι. Ἀποτελεῖ τραγική διαπίστωση ὅτι ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος, χωρισμένος ἀπό τόν Θεό, βαδίζει καί πάλι στήν ὁδό τῆς ἀποστασίας. Ἔχει γκρεμίσει κάθε ἠθικό καί συνειδησιακό φραγμό. Γεμάτος ἀλαζονεία, ὑπερηφάνεια, ὀρθολογισμό, ὑποταγμένος στό κυνήγι τοῦ ἀλόγιστου κέρδους, τῆς φιληδονίας καί φιλαρχίας, αὐτονομεῖται, προδίδει τό κατ᾽ εἰκόνα καί αὐτοχειροτονεῖται θεός μέ δαιμονικό τρόπο. Παραθεωρεῖ τόν Δημιουργό του, ἀντικαθιστᾶ τήν ­πρόνοια τοῦ ­Θεοῦ μέ τήν ἀλαζονική ἐμπιστοσύνη στίς ἀνθρώπινες δυνατότητες καί προσπαθεῖ νά γίνει ὁ ἴδιος δημιουργός ἑνός ἄλλου ἀνθρώπου, μᾶλλον ἀνθρωποειδοῦς. Ὕστερα ἀπό τήν ἀποτυχία τοῦ ὑπερανθρώπου, θέλει νά κατασκευάσει τόν μετάνθρωπο, ἕνα σύμπλεγμα ἀνθρώπου καί μηχανῆς, μέ τή συνέργεια τῆς ρομποτικῆς καί τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης. Πολλοί θεωροῦν ὅλα αὐτά πρόοδο τῆς ἐπιστήμης καί τῆς ἀνθρωπότητας· στήν πραγματικότητα ὅμως ἀποτελοῦν ὀπισθοδρόμηση καί βαρβαρότητα.
Ὁ παραλογισμός εἶναι μεγάλος. Τό οἰκονομικό καί ἠθικό μοντέλο πού υἱοθετήσαμε καί οἱ κοινωνίες πού κατασκευάσαμε δέν φαίνεται νά μᾶς ὁδηγοῦν μακρόχρονα σέ ἀσφαλεῖς ὁδούς ζωῆς, οὔτε κἄν ἐπιβίωσης. Ὁ Θεός Πατέρας δέν παραμένει ἀδρανής θεατής σ᾽ αὐτό τό δράμα. Βλέπει τόν ἄνθρωπο νά βασανίζεται ξανά καί ξανά καί τοῦ δίνει εὐκαιρίες ν᾿ ἀφυπνιστεῖ, νά καταλάβει τόν πραγματικό του προορισμό καί τήν ἀξία του ὡς ὅντος προορισμένον γιά τή θέωση.
Γι᾽ αὐτό καί «σήμερον γεννᾶται». Τό σωτήριο μήνυμα ἀπορρέει καί πάλι ἀπό τή φάτνη τῶν Χριστουγέννων. «Ἔγινα ἄνθρωπος, ἄνθρωπε, γιά σένα. Γύρισε σ᾽ Ἐμένα καί θά βρεῖς ὅ,τι σοῦ ἔλειψε». Ποιά θά εἶναι ἡ προσωπική μας ἀνταπόκριση στό κάλεσμα τοῦ θείου Βρέφους;
Ὁ Θεός γίνεται Υἱός τοῦ ἀνθρώπου. Ἐμεῖς θά δεχτοῦμε τή θεϊκή υἱοθεσία καί νά γίνουμε παιδιά τοῦ Θεοῦ;

Καλά Χριστούγεννα!