121.692
121.692. Ἕνας παράδοξος ἀριθμός. Πίσω ἀπὸ αὐτὸν κρύβονται τὰ ὀνόματα ὅλων τῶν γνωστῶν πεσόντων στοὺς ἀγῶνες τοῦ Ἔθνους μας. Πρὸς τιμήν τους ἔχει δημιουργηθεῖ στὸν χῶρο τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἄμυνας ἡ «Κιβωτὸς Ἐθνικῆς Μνήμης», ἕνα ἐκπληκτικὸ μνημεῖο, ἔργο τοῦ καθηγητοῦ κ. Κώστα Βαρώτσου ποὺ εἶχε ἐγκαινιασθεῖ στὶς 26 Μαρτίου 2025.
Ἡ «Κιβωτὸς Ἐθνικῆς Μνήμης» εἶναι καλλιτέχνημα ἀπὸ γυάλινες ἐπιφάνειες σὲ καμπύλη, ὕψους ἀπὸ ἕνα μέχρι ἕξι μέτρα περίπου, καὶ φέρουν πάνω τους χαραγμένα τὰ ὀνόματα αὐτῶν τῶν 121.692 γνωστῶν πεσόντων ἡρώων στοὺς Ἐθνικοὺς Ἀγῶνες τῆς Ἑλλάδας.
Τὸ μνημεῖο ἀναδείχθηκε ἰδιαίτερα στὶς 29 τοῦ περασμένου Ὀκτωβρίου, ὅταν ἔγιναν τὰ ἀποκαλυπτήρια τῆς νέας βιοκλιματικῆς ὄψεως τοῦ κεντρικοῦ κτηρίου τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἄμυνας, ἔργο καὶ αὐτὸ τοῦ καθηγητοῦ Βαρώτσου, μὲ δωρεὰ τοῦ ἐπιχειρηματία κ. Εὐάγγελου Μυτιληναίου.
Ἡ συγκινητικὴ ἐκδήλωση ἄρχισε μὲ τὸ «Τῇ Ὑπερμάχῳ» καὶ συνεχίσθηκε μὲ συναρπαστικὰ δρώμενα καὶ ὁμιλίες τοῦ κ. Βαρώτσου, τοῦ κ. Μυτιληναίου, τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἄμυνας κ. Δένδια καὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Ἔκλεισε δὲ μὲ τὸν Ἐθνικὸ Ὕμνο.
Ὁ κ. Δένδιας μὲ τὴν ὁμιλία του παρουσίασε τὸν συμβολισμὸ τῶν δύο ἔργων. Εἶπε μεταξὺ ἄλλων:
«Τὸ μνημεῖο δὲν εἶναι ἕνα μνημεῖο ταφικῆς τέχνης. Εἶναι ἄνωση, ἀνάταξη, ἀνάσταση. Εἶναι ἐνατένιση πρὸς τὸν ἀττικὸ οὐρανό, τὸν οὐρανὸ τῆς Ἑλλάδας, γιὰ τὸν ὁποῖο οἱ τιμώμενοι κατέθεσαν τὴ ζωή τους.
Οἱ κατακόρυφες συστοιχίες τῶν τριαντάμετρων λευκῶν περσίδων ἔχουν ἐπίσης προσανατολισμὸ στὸν οὐρανὸ καὶ στὸ μέλλον, σ’ ἕνα λαμπρὸ μέλλον. Συμβολίζουν τὶς πτυχὲς καὶ τῆς εὐζωνικῆς φουστανέλας…
Καὶ ἀνάμεσα στὸ μνημεῖο καὶ τὸ κτήριο ἡ μοναδικὴ ἐλλειψοειδὴς κλίμακα, ἡ πλατύτερη σκάλα στὴν Ἑλλάδα. Λιτή, ἀλλὰ ταυτόχρονα ἀέρινη καὶ πλατιά, σὰν ἀγκαλιὰ τῆς Παναγίας, προστάτιδας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ τῶν Ἑλλήνων. Ἡ εἰκόνα της βρίσκεται στὴν εἴσοδο, στὴν ἀπόληξη αὐτῆς τῆς σκάλας».
Συγκινητικὴ ἡ ἀναφορὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ στὴν Παναγία μας, κάτι τὸ ὁποῖο οἱ πολιτικοί μας ἀποφεύγουν ἐπιμελῶς.
Τὰ δύο ἀριστουργηματικὰ ἔργα συμβαδίζουν μὲ τὸ φρόνημα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, οἱ ὁποῖες, ὑπὸ τὴν προστασία τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ, ἀποτελοῦν ἰσχυρὴ ἀποτρεπτικὴ δύναμη ἐναντίον ὅσων θὰ τολμοῦσαν νὰ ἐπιβουλευθοῦν τὴν ἀσφάλεια τῆς Πατρίδας μας.
Παρέλαση ὑπὸ καταρρακτώδη βροχὴ
Μὲ καταρρακτώδη βροχὴ παρέλασαν οἱ μαθητὲς στὴ Θεσσαλονίκη γιὰ τὴν ἐπέτειο τῆς 28ης Ὀκτωβρίου. Τὰ παιδιὰ ἀρνήθηκαν νὰ ἀκυρωθεῖ ἡ παρέλαση, ἀψήφησαν τὶς καιρικὲς συνθῆκες καὶ γεμάτα ἐθνικὴ ὑπερηφάνεια τίμησαν τὴν ἐθνικὴ ἐπέτειο. Μὲ ἄψογο σχηματισμὸ καὶ βηματισμὸ παρέλασαν ἀγέρωχοι μέσα στὴ βροχή, στὰ νερὰ καὶ τὶς λάσπες, ἀψηφώντας τὴν ἔντονη βροχόπτωση καὶ τιμώντας τὸν Ἀγώνα τῶν Ἑλλήνων τοῦ ’40. Οἱ μουσκεμένοι μαθητὲς προκάλεσαν ρίγη συγκινήσεως καὶ ὑπερηφάνειας στὰ πλήθη ποὺ εἶχαν συγκεντρωθεῖ γιὰ νὰ τοὺς καμαρώσουν. «Ὅ,τι καὶ νὰ κάνουμε, εἶναι πολὺ λίγο γιὰ νὰ τιμήσουμε τοὺς προγόνους μας», εἶπε κάποια μαθήτρια.
«Σήμερα μαθητὲς καὶ μαθήτριες ἐδῶ στὴν πρωτεύουσα τῆς Μακεδονίας ἔστειλαν τὸ δικό τους μήνυμα κόντρα σὲ αὐτοὺς ποὺ λένε διάφορα γιὰ τὴ νέα γενιά», δήλωσε ὁ ὑφυπουργὸς Μακεδονίας – Θράκης κ. Κωνσταντῖνος Γκιουλέκας. «Παρήλασαν κάτω ἀπὸ καταρρακτώδη βροχή, τιμώντας τὰ ἐθνικὰ σύμβολα, σὲ ἄψογους σχηματισμούς, μούσκεμα… Ὅταν βλέπουμε τέτοια παιδιά, εἴμαστε σίγουροι ὅτι ἡ νέα Ἑλλάδα, ποὺ ἀνατέλλει μὲ αὐτὰ τὰ παιδιά, θὰ εἶναι καλύτερη ἀπὸ τὴ δική μας», σημείωσε.
Ὁ δὲ Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος δήλωσε: «Βλέποντας τὰ παιδιὰ νὰ παρελαύνουν σήμερα κάτω ἀπὸ τὴν καταρρακτώδη βροχή, θυμήθηκα τοὺς Ἁγίους ποὺ γιορτάζει σήμερα ἡ Ἐκκλησία, τοὺς συναθλητὲς τοῦ ἁγίου Δημητρίου, τὸν Νέστορα καὶ τὸν Λοῦπο. Νέοι ἄνθρωποι κι ἐκεῖνοι ἀγωνίσθηκαν. Καὶ τὰ παιδιὰ εἶναι ἐκεῖνα ποὺ μὲ τὸ ἴδιο ἀγωνιστικὸ φρόνημα διαδηλώνουν τὴν πίστη τους στὶς ἀξίες τοῦ Γένους μας».
«Τὰ παιδιὰ αὐτὰ μᾶς κάνουν ὑπερήφανους», δήλωσε ὁ ὑφυπουργὸς Ἀνάπτυξης κ. Σταῦρος Καλαφάτης. «Εἶναι τὰ παιδιὰ ποὺ ἀποτελοῦν ἐγγύηση ὅτι μὲ πίστη στὶς παραδοσιακὲς ἀρχὲς καὶ ἀξίες τοῦ Ἔθνους μας, στὴν Παιδεία καὶ στὸν Πολιτισμό μας, ἡ Ἑλλάδα μπορεῖ νὰ πετάξει ψηλότερα», εἶπε («ertnews.gr» 27-10-2025).
Στὴν εἴδηση αὐτὴ ἑκατοντάδες ἐπαινετικὰ σχόλια κατέκλυσαν τὸ διαδίκτυο. Καὶ δὲν ἦταν λίγοι αὐτοὶ ποὺ ὑπογράμμισαν ὅτι ἀνάμεσα σὲ τόσες ἀρνητικὲς εἰδήσεις ποὺ ἀκοῦμε καθημερινά, ἡ εἴδηση αὐτὴ γιὰ τὰ παιδιὰ ποὺ παρέλασαν ὑπὸ καταρρακτώδη βροχή, μᾶς γέμισε ἐλπίδα. Πράγματι, οἱ μαθητὲς τῆς Θεσσαλονίκης μὲ τὴ στάση τους αὐτὴ δείχνουν ὅτι κρύβουν μέσα τους ψυχὴ μὲ ἀγωνιστικὸ καὶ ἡρωικὸ φρόνημα καὶ μὲ ἐθνικὴ ὑπερηφάνεια. Αὐτὰ τὰ ἁγνὰ καὶ καλὰ αἰσθήματα ποὺ κρύβουν μέσα τους πολλοὶ μαθητὲς τῆς ἐποχῆς μας, ἂς προσπαθήσουμε νὰ τὰ ἀναδείξουμε. Νὰ κάνουμε δὲ ὅ,τι μποροῦμε, γιὰ νὰ καλλιεργήσουμε ἀκόμη περισσότερο στὰ παιδιά μας τὴν ἀγάπη γιὰ τὴν πατρίδα καὶ τοὺς προγόνους μας, γιὰ τὶς ἀξίες καὶ τὰ ἰδανικά, γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία μας καὶ τὸν πολιτισμό μας.
Τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν στὴ Βουλγαρία
«Μὲ “ἰδιαίτερη πνευματικὴ χαρὰ καὶ ἱκανοποίηση” ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τοῦ Πατριαρχείου Βουλγαρίας χαιρετίζει τὴν εἰσαγωγὴ τοῦ μαθήματος “Θρησκεία – Ὀρθοδοξία” ὡς ὑποχρεωτικοῦ στὸ σύστημα τῆς βουλγαρικὴς δευτεροβάθμιας ἐκπαίδευσης. Στὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ἡ Ἐκκλησία τῆς Βουλγαρίας χαιρετίζει τὴ “σοφία καὶ τὴν ὑπευθυνότητα” ποὺ ἐπέδειξε ἡ Ἐθνοσυνέλευση τῆς Δημοκρατίας τῆς Βουλγαρίας κατὰ τὴν ψηφοφορία σὲ πρώτη ἀνάγνωση τῶν ἀλλαγῶν στὸν Νόμο γιὰ τὴν Προσχολικὴ καὶ Σχολικὴ Ἐκπαίδευση. Οἱ ἀλλαγὲς αὐτὲς “θὰ ἐπιτρέψουν σὲ ὅλα τὰ παιδιὰ καὶ τοὺς νέους τῆς ἀγαπημένης μας Πατρίδας νὰ ἔρθουν σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν θησαυρὸ τῆς Ἁγίας Ὀρθοδοξίας, νὰ γνωρίσουν τὶς ἀλήθειες τῆς ἱερῆς ὀρθόδοξης πίστης καὶ νὰ κοινωνήσουν τὶς διαχρονικὲς χριστιανικὲς ἀρετές”. Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τονίζει ὅτι μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο “θὰ ἀποκατασταθεῖ μιὰ παράδοση ἐκπαίδευσης καὶ διαπαιδαγώγησης ποὺ διακόπηκε κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ ἀθεϊστικοῦ καθεστῶτος”, μὲ τὴν ὁποία “ἀνατράφηκαν οἱ πρόγονοί μας ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα, μέσῳ τῆς Ἐθνικῆς Ἀναγέννησης, μέχρι σήμερα”» («Ρομφαία» 22-10-2025).
Πολὺ σημαντικὴ ἡ ἱστορικὴ αὐτὴ κίνηση τοῦ Κοινοβουλίου τῆς γειτονικῆς μας χώρας, διότι ἱκανοποιεῖ τὶς ἀνάγκες τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ Βουλγαρικοῦ λαοῦ γιὰ τὴν πνευματικὴ θωράκιση τῆς μαθητιώσας νεολαίας στὴν ἀλλοπρόσαλλη ἰδεολογικῶς ἐποχή μας. Προσδοκοῦμε ὅτι τὸ ἐλπιδοφόρο αὐτὸ μήνυμα θὰ ἀντηχήσει θετικὰ στὰ αὐτιὰ τῶν ὑπευθύνων τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας τῆς χώρας μας, ἀναφορικὰ μὲ τὰ προγράμματα σπουδῶν στὴν ἑλληνικὴ ἐκπαίδευση. Γενικότερα ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Πατρίδας μας ὀφείλει νὰ διδαχθεῖ ἀπὸ τὸ παράδειγμα τῆς Βουλγαρίας, ὅτι ὁποιαδήποτε κίνηση γιὰ ὑποβάθμιση τῶν Θρησκευτικῶν στὰ σχολεῖα μας ἀποτελεῖ ὀλέθριο λάθος. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν νὰ ἐπανακτήσει τὴν ἁρμόζουσα θέση του, μὲ σκοπὸ τὴν ὁλοκληρωμένη διαπαιδαγώγηση τῶν παιδιῶν μας, τὰ ὁποῖα σήμερα δέχονται ποικίλες ἀρνητικὲς ἐπιδράσεις μέσα στὴν κλυδωνιζόμενη ἠθικῶς κοινωνία μας.
Ἀνησυχητικὴ αὔξηση τῆς νεανικῆς παραβατικότητας
Τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔρχονται στὴ δημοσιότητα σὲ παγκόσμιο ἐπίπεδο, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν πατρίδα μας, εἶναι ἄκρως ἀνησυχητικά:
«Τὸ φαινόμενο τῆς βίας ἀνηλίκων ἔχει λάβει ἐκρηκτικὲς διαστάσεις σὲ ὅλο τὸν κόσμο. Σὲ διεθνὴ μελέτη (…) περίπου 75% τῶν ἐφήβων ἀνέφεραν συμμετοχὴ σὲ “βία μεταξὺ ὁμοτίμων” τὸ προηγούμενο ἔτος. Ἐνῶ σὲ μιὰ ἀντίστοιχη μελέτη πρώιμης ἐφηβείας (10-14 ἐτῶν) τὸ 26% τῶν ἀγοριῶν καὶ τὸ 18% τῶν κοριτσιῶν ἀνέφεραν ὅτι εἶχαν διαπράξει κάποια μορφὴ βίας κατὰ τοὺς προηγούμενους ἕξι μῆνες. (…)
Καὶ στὴν Ἑλλάδα τὸ τοπίο εἶναι ζοφερό. Σύμφωνα μὲ στοιχεῖα τῆς ΕΛ.ΑΣ., ἡ νεανικὴ παραβατικότητα, ἰδίως κατὰ τὸ 2023 καὶ τὸ 2024, παρουσιάζει ἰδιαίτερα ἀνησυχητικὴ αὔξηση, μὲ ἐκτόξευση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σοβαρῶν περιστατικῶν σωματικῆς βίας, μείωση τοῦ ὁρίου ἡλικίας στὴν ἐμπλοκὴ σὲ παραβατικὲς συμπεριφορές, συχνότερη ἐμπλοκὴ καὶ τῶν κοριτσιῶν καὶ ἐπαναληπτικότητα στὴ συμπεριφορὰ τῶν δραστῶν. (…)
“Ἡ ψυχικὴ ὑγεία τῶν ἀνηλίκων βρίσκεται σὲ κρίσιμο σταυροδρόμι, καθὼς ἡ κοινωνικὴ πραγματικότητα χαρακτηρίζεται ἀπὸ αὐξανόμενη πίεση, ἀνισότητα καὶ ἀβεβαιότητα. Οἱ ἀλλαγὲς στὸ οἰκογενειακό, σχολικὸ καὶ ψηφιακὸ περιβάλλον διαμορφώνουν ἕνα πεδίο συνεχοῦς ψυχοκοινωνικοῦ στρές. Ἡ οἰκονομικὴ ἀνασφάλεια, ἡ ἐκπαιδευτικὴ ὑπερφόρτωση καὶ ἡ διαρκὴς σύγκριση μέσῳ τῶν μέσων κοινωνικῆς δικτύωσης ἐνισχύουν τὴν αἴσθηση ἀνεπάρκειας, ρευστότητας τῆς ταυτότητας καὶ ἀποξένωσης”, ἐξηγεῖ ὁ κ. Στέλιος Στυλιανίδης, ψυχίατρος – ψυχαναλυτής, ὁμότιμος καθηγητὴς Κοινωνικῆς Ψυχιατρικῆς στὸ Πάντειο. “Παράλληλα, ἡ βία μεταξὺ ἀνηλίκων τείνει νὰ μετατοπίζεται ἀπὸ τὴ φυσικὴ στὴ διαδικτυακὴ μορφή, μὲ φαινόμενα ὅπως ὁ ἐκφοβισμὸς καὶ ἡ ψηφιακὴ διαπόμπευση”. (…) “Ἡ ὑπερβολικὴ ἐνασχόληση μὲ τὸ Διαδίκτυο, παράλληλα μὲ ἄλλες κοινωνικὲς ἐξελίξεις, μειώνει καθοριστικὰ τὴν ἐπιρροὴ καὶ τῆς οἰκογένειας καὶ τῆς ἐκπαίδευσης. Κι ἐκεῖ ἴσως βρίσκεται μιὰ οὐσιαστικὴ αἰτία τῆς σύγχρονης βίας τῶν νέων”» («kathimerini.gr» 1-11-2025).
Πολυπαραγοντικὴ ἡ ἐξήγηση τοῦ φαινομένου, ὅπως διαφαίνεται ἀπὸ τὶς ἐπισημάνσεις τῶν εἰδικῶν ψυχικῆς ὑγείας. Ὅμως ἡ τελευταία παρατήρηση κρίνεται σημαντικότατη, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἐπιρροὴ τῆς οἰκογένειας καὶ τοῦ σχολείου εἶναι τελείως ἀποδυναμωμένες κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια. Θεσμοὶ πού, κατεξοχὴν αὐτοί, θὰ μποροῦσαν νὰ δράσουν γιὰ τὴν καταστολὴ τοῦ φαινομένου. Πῶς ὅμως νὰ ἐπιτευχθεῖ αὐτό, τὴ στιγμὴ ποὺ καὶ οἱ δύο αὐτοὶ θεσμοὶ δέχονται συστηματικὸ σφυροκόπημα στὶς ρίζες τους ἀπὸ ὅλα τὰ μέσα κοινωνικῆς ἐπιρροῆς; Ὑπάρχει σήμερα οἰκογένεια; Στέκεται πουθενὰ σχολεῖο; Καὶ πῶς ἔπειτα τὰ νέα παιδιά, δύσμοιρα στὴν ἐποχή μας ὅσο ποτὲ ἄλλοτε, νὰ λάβουν ἀγωγὴ καὶ ἠθικὲς ἀρχὲς στὴ ζωή τους; Ἴσως, δεδομένης αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἡ λύση νὰ βρίσκεται σὲ ἐπίπεδο προσωπικῆς εὐθύνης: Ὅσες οἰκογένειες ἀκόμη ἔχουν ἀπομείνει μὲ ἰσχυρὴ συνοχή, νὰ καλλιεργοῦν τοὺς νέους βλαστούς τους μὲ τὰ ζωήρρυτα νάματα τῆς Ὀρθόδοξης πίστεως καὶ ἀγωγῆς. Ἀλλὰ καὶ οἱ ὑπεύθυνοι τῆς Παιδείας νὰ στοιχήσουν στὴν ἐκπαιδευτικὴ πολιτικὴ μὲ τὶς παραδοσιακὲς αὐτὲς ἀρχές, ποὺ εἶναι ἐξυγιαντικὲς γιὰ τὴν ἀνθρώπινη ψυχὴ καὶ τὴν κοινωνία. Τὰ παιδιά μας εἶναι σὲ θέση νὰ ἀναγνωρίζουν τὸ ὑγιὲς φρόνημα καὶ νὰ θέλουν νὰ τὸ ἀκολουθήσουν. Ἂς τὰ βοηθήσουμε.