Ὅταν ὁ Κύριος ὑψώθηκε στὸν Σταυρό, ὁ λόφος τοῦ Γολγοθᾶ ἔγινε κέντρο ὅλου τοῦ κόσμου. Ἦταν κάτι ποὺ εἶχε προαναγγελθεῖ ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς δημιουργίας καὶ πρὶν ἀκόμη ἀπὸ αὐτήν. Ἦταν καὶ ἡ πραγματοποίηση τῆς ὑποσχέσεως ποὺ εἶχε δώσει ὁ Θεὸς στὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔα, τὴν ὥρα ποὺ ἔβγαιναν ἀπὸ τὸν Παράδεισο. Εἶχε πεῖ ὁ Θεὸς ὅτι ἕνας ἀπόγονος τῆς Εὔας θὰ συνέτριβε τὸ κεφάλι τοῦ φιδιοῦ (τοῦ σατανᾶ), καὶ αὐτὸς θὰ Τὸν πλήγωνε στὴ φτέρνα: «αὐτός σου τηρήσει κεφαλήν, καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν» (Γεν. γ΄ 15).
Ὁ Σταυρὸς ἦταν ἡ συντριβὴ τοῦ σατανᾶ, ὁ δὲ προσωρινὸς θάνατος τοῦ Κυρίου ἡ πληγὴ στὴ φτέρνα.
Τότε παράδοξα σημεῖα συνόδευσαν τὴ Σταύρωση καὶ τὸν θάνατο τοῦ Κυρίου. Ὁ ἥλιος σκοτίσθηκε «ἀπὸ ὥρας ἕκτης ἕως ὥρας ἐνάτης» (Ματθ. κζ΄ 45), τὸ καταπέτασμα τοῦ Ναοῦ σχίσθηκε στὰ δύο «ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω», ἡ γῆ σείσθηκε, οἱ πέτρες σχίσθηκαν, τὰ μνημεῖα ἄνοιξαν, καὶ πολλοὶ δίκαιοι ἀναστήθηκαν μετὰ τὴν Ἀνάστασή του καὶ ἐμφανίσθηκαν σὲ πολλούς (Ματθ. κζ΄ 51-52).
Τὴν ὥρα πάντως ποὺ ὁ σεισμὸς ἔσειε τὴ γῆ καὶ οἱ πέτρες σχίζονταν, οἱ καρδιὲς τῶν ἀρχόντων ἔμεναν σκληρὲς σὰν γρανίτης. Ἐλάχιστοι, ὅπως ὁ Ρωμαῖος Ἑκατόνταρχος, συγκινήθηκαν. Συγκινήθηκε ὡστόσο ὁ ἁπλὸς λαός. Οἱ ἄνθρωποι «τύπτοντες ἑαυτῶν τὰ στήθη ὑπέστρεφον»· χτυποῦσαν λυπημένοι καὶ μετανοημένοι τὰ στήθη τους (Λουκ. κγ΄ 48). Ἦταν βέβαια ἐκεῖ καὶ ἡ Παναγία. Ἦταν καὶ ὁ Ἰωάννης καὶ οἱ Μυροφόρες καὶ ἄλλοι γνωστοί. Συγκλονισμένοι καὶ ἀπορημένοι, ἀδυνατώντας νὰ παραδεχθοῦν ὅτι ὁ Χριστός, μὲ τὴν ὑπερφυσικὴ δύναμη καὶ τὰ ἀμέτρητα θαύματα, ἔφθασε στὸν θάνατο. Ἡ Παναγία ὡστόσο γνώριζε, ἔβλεπε, προσδοκοῦσε… Ἤξερε ὅτι ὁ τόπος ἐκεῖνος τοῦ Γολγοθᾶ εἶναι τὸ κέντρο τοῦ κόσμου. Καὶ κάποια στιγμὴ αὐτὸ θὰ φαινόταν παντοῦ.
Πέρασαν τρεῖς περίπου δραματικοὶ αἰῶνες. Ἡ Ἐκκλησία πάλεψε μὲ τὶς ἀντίθετες δυνάμεις. Κρύφτηκε στὶς Κατακόμβες, ἀντιπαρατάχθηκε στὸ Κολοσσαῖο μὲ τίγρεις καὶ λιοντάρια, κονταροχτυπήθηκε μὲ τὶς δυνάμεις τοῦ Ἅδη.
Ἔφθασε τὸ ἔτος 326 μ.Χ. Ἡ ἁγία Ἑλένη, ἡ ἐκλεκτὴ μητέρα τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, χάρη στὸν θεοφιλὴ ζῆλο της, ἀνασύρει ἀπὸ τὰ σπλάχνα τῆς γῆς τὸν Τίμιο Σταυρό. Ἡ εἴδηση συγκλονίζει τὴν αὐτοκρατορία. Καὶ στὶς 14 Σεπτεμβρίου ἐκείνου τοῦ ἔτους τὸ πανάγιο Ξύλο ὑψώνεται γιὰ προσκύνηση τῶν πιστῶν. Ἡ αὐτοκρατορία συγκεντρώνεται γύρω ἀπὸ τὸν Σταυρό. Ἕνας ἄλλος κόσμος τώρα! Δάκρυα συγκινήσεως στὰ μάτια, λυγμοὶ χαρᾶς καὶ εὐγνωμοσύνης συνταράσσουν τὰ στήθη μυριάδων πιστῶν.
Ἀπὸ τὴν ἡμέρα ἐκείνη συρρέουν πλήθη ἀνθρώπων στὸ ἱερὸ σημεῖο, τὸ κέντρο τοῦ κόσμου, ὅπως εἶχαν προφητεύσει τόσο ἐπίμονα οἱ Προφῆτες.
Ἀπὸ τὴν ἡμέρα ἐκείνη, 14η Σεπτεμβρίου τοῦ ἔτους 326, ὁ Τίμιος Σταυρὸς μένει ὑψωμένος. Ὄχι μόνο στὴν Ἱερουσαλήμ, ἀλλὰ σὲ ὅλα τὰ πλάτη καὶ τὰ μήκη τῆς γῆς. Ἀγκαλιάζει καὶ περιλαμβάνει τὰ πάντα· τὴ γῆ, τὸν οὐρανό, τὸ σύμπαν! «Εὖρος καὶ μῆκος Σταυροῦ, οὐρανοῦ ἰσοστάσιον»· τὸ πλάτος καὶ τὸ μῆκος τοῦ Σταυροῦ φθάνει τὶς διαστάσεις τοῦ οὐρανοῦ! Μένει ὑψωμένος μέσα στοὺς ναούς, ὑψωμένος σὲ ἐξωκκλήσια, σὲ προσκυνητάρια, σὲ λόφους, σὲ πανύψηλες κορφὲς βουνῶν.
Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς ἔμπηγε σιδερένιο Σταυρὸ σὲ δένδρο κάθε χωριοῦ ποὺ ἐπισκεπτόταν· γιὰ νὰ μένει ὑψωμένος ὁ Σταυρὸς στοὺς καιροὺς τῆς δεινῆς δοκιμασίας τοῦ Γένους.
Ὑψωμένος! Διότι γιὰ τὴν Ἐκκλησία ὁ Σταυρὸς δὲν εἶναι ἕνα γεγονὸς τοῦ παρελθόντος. Ἡ Ἐκκλησία ζεῖ μέσα στὴ Χάρι καὶ τὸ μυστήριο τοῦ Σταυροῦ. Ἀπὸ Αὐτὸν πηγάζει ἡ ζωή της. Αὐτὸς εἶναι ἡ δύναμή της, τὸ καύχημά της, ἡ δόξα της, ἡ μεγάλη χαρά της. Ἡ Ἐκκλησία γνωρίζει ὅτι ὁ Σταυρὸς εἶναι τὸ κέντρο τοῦ κόσμου, τῶν πάντων, τοῦ σύμπαντος.
Δὲν εἶναι σύμβολο θανάτου, ὅπως βλασφημοῦν οἱ ἀντίχριστοι ψευδομάρτυρες τοῦ Ἰεχωβᾶ. Εἶναι ζωή, εἶναι Ἀνάσταση! Γι᾿ αὐτὸ λάμπει πάνω σὲ κάθε τάφο στὰ κοιμητήριά μας.
Ἀλλὰ ὄχι μόνο στοὺς ναοὺς καὶ τοὺς τάφους, ὄχι μόνο στὰ προσκυνητάρια καὶ τὶς κορφὲς τῶν βουνῶν· περισσότερο μένει ὑψωμένος στὶς καρδιὲς τῶν πιστῶν. Δὲν κρέμεται μόνο ἀπὸ τὸν λαιμό τους στὸ στῆθος τους. Βρίσκεται μέσα στὸ στῆθος· στὴν καρδιά, σὲ ὅλο τὸν ἐσωτερικό τους κόσμο. Καὶ πορεύονται οἱ πιστοὶ στὴ ζωή τους σχηματίζοντας πάνω τους κάθε ἡμέρα καὶ κάθε ὥρα τὸ ἱερὸ σημεῖο, τὸν τρόμο τῶν δαιμόνων, τὸ σύμβολο τῆς ἀναστάσεως.
14 Σεπτεμβρίου τοῦ 2026. Χίλια ἑπτακόσια χρόνια συμπληρώθηκαν, ἀπὸ τότε ποὺ ἡ ἁγία Ἑλένη χάρισε αὐτὸ τὸ ἀτίμητο δῶρο στὴν Ἐκκλησία. Δραματικὰ προμηνύονται τὰ ἑπόμενα χρόνια, ὅπως δείχνουν τὰ σημεῖα τῶν καιρῶν. Ἀλλὰ ὁ Σταυρός, ἀκόμα κι ὅταν λυσσάξει τὸ κακό, θὰ μένει ὑψωμένος.
Στὶς καρδιές μας, στὰ σπλάχνα τῆς γῆς. Κέντρο, ἀνάσταση, ζωὴ τοῦ σύμπαντος κόσμου!