Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τὸ ὅραμα τῆς ἀναζωογονήσεως τῶν ξερῶν ὀστῶν

Ο Σωτήρ · Τεύχος 15 Απριλίου 2026

Μελετώντας τὸ προφητικὸ βιβλίο τοῦ Ἰεζεκιὴλ ἐντυπωσιαζόμαστε ἀπὸ τὸ ὅραμα τῆς ἀναζωογονήσεως τῶν ξερῶν ὀστῶν.

Διηγεῖται λοιπὸν ὁ Προφήτης ὅτι τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ τὸν ὁδήγησε σὲ μιὰ πεδιάδα, τὸν περιέφερε ὁλόγυρα καὶ τοῦ ἔδειξε ἀναρίθμητα ὀστά, τὰ ὁποῖα ἦταν σκορπισμένα ἐδῶ κι ἐκεῖ, κατάξερα ἀπὸ τὴν πολυκαιρία. Μετὰ τὴν περιήγηση τὸν ρώτησε: «Τί λές; Μποροῦν αὐτὰ τὰ ὀστὰ νὰ ἀποκτήσουν καὶ πάλι ζωή;» «Ἐσὺ μόνο τὸ γνωρίζεις αὐτό, Κύριε», ἀπάντησε ὁ Προφήτης (Ἰεζ. λζ΄ [37] 3). Τότε ὁ Κύριος τὸν προέτρεψε: «Προφήτευσε στὰ ὀστὰ αὐτὰ ἐκ μέρους μου καὶ πές τους· Ὀστὰ ξερά, ἀκοῦστε τὸν λόγο τοῦ Κυρίου: Θὰ φέρω μέσα σας πνοὴ ζωῆς· θὰ σᾶς δώσω νεῦρα, θὰ βάλω πάνω σας σάρκες, θὰ ἁπλώσω πάνω σας δέρμα· θὰ σᾶς δώσω καὶ τὴ ζωογόνο πνοή μου καὶ θὰ ζήσετε πάλι. Τότε θὰ γνωρίσετε ὅτι ἐγὼ ποὺ σᾶς ἔδωσα ζωή, εἶμαι ὁ Κύριος τῶν πάντων» (Ἰεζ. λζ΄ [37] 4-6).

Ὁ Προφήτης ἔκανε ὅ,τι τοῦ εἶπε ὁ Κύριος καὶ ἀκολούθησε κάτι ἐκπληκτικό! Ἔγινε σεισμός, δηλωτικὸς τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ. Στὴ συνέχεια καθένα ἀπὸ τὰ ἀναρίθμητα ἐκεῖνα ὀστὰ τῆς πεδιάδας πλησίαζε ἐκεῖνο, πρὸς τὸ ὁποῖο ἔπρεπε νὰ προσαρμοσθεῖ, καὶ σχηματίσθηκαν ἔτσι ἀνθρώπινοι σκελετοί. Ἔπειτα ἄρχισαν νὰ φυτρώνουν στὰ ὀστὰ τῶν σκελετῶν αὐτῶν νεῦρα καὶ σάρκες καὶ νὰ ντύνονται μὲ δέρμα. Δὲν εἶχαν ὅμως ἀκόμη ἐπάνω τους πνεῦμα ζωῆς. Ἦταν σώματα ἄψυχα.

Τότε ὁ Κύριος ἔδωσε νέα ἐντολὴ στὸν Προφήτη: «Μίλησε, ἄνθρωπε, ἐκ μέρους μου στὸ Πνεῦμα καὶ πές του: Ἔλα ἀπὸ τοὺς τέσσερις ἀνέμους, ἀπ᾿ ὅλα τὰ σημεῖα τοῦ ὁρίζοντα καὶ ἐμφύσησε πνοὴ ζωῆς στοὺς νεκροὺς αὐτοὺς ἀνθρώπους, ὥστε νὰ ἀποκτήσουν ζωή». Ὁ Προφήτης ὑπάκουσε πάλι στὸ πρόσταγμα τοῦ Κυρίου καὶ ἀκολούθησε νέο ἐκπληκτικὸ θαῦμα: Τὰ νεκρὰ σώματα ἀναστήθηκαν! Στάθηκαν στὰ πόδια τους οἱ ἄνθρωποι καὶ βάδιζαν ἐλεύθερα. Ἀπὸ ἐκεῖ δὲ ποὺ ὑπῆρχε ἕνα ἀπέραντο νεκροταφεῖο ξερῶν ὀστῶν, τώρα ἔγινε πανστρατιὰ ἀνθρώπων, γεμάτων ζωὴ καὶ οὐράνιο σφρίγος (Ἰεζ. λζ΄ [37] 7-10).

Τί συμβολίζει τὸ ὑπέροχο αὐτὸ ὅραμα τῆς ἀναζωογονήσεως τῶν ξερῶν ὀστῶν; Πρωτίστως συμβολίζει τὴν παλινόρθωση τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ, οἱ ὁποῖοι, ὅταν ἦταν ἐξόριστοι στὴ Βαβυλώνα, εἶχαν ἀπελπισθεῖ μὲ τὴ σκέψη ὅτι δὲν θὰ μπορέσουν ποτὲ νὰ ἐπανέλθουν ἀπὸ τὴν αἰχμαλωσία ἐλεύθεροι στὴν πατρίδα τους. Γι’ αὐτὸ ἔλεγαν: «Εἴμαστε σὰν νεκροί, τὰ ὀστά μας ἔγιναν κατάξερα, χάθηκε κάθε ἐλπίδα γιὰ μᾶς, χάσαμε ἀκόμη καὶ τὴ λαλιά μας».

Ἀλλὰ ἡ προφητεία τῆς ἀναζωογονήσεως τῶν ξερῶν ὀστῶν ἐπαληθεύθηκε σὲ πρῶτο ἐπίπεδο τότε, ὅταν ἐπέστρεψαν − ἔπειτα ἀπὸ 48 χρόνια αἰχμαλωσίας − οἱ ἐξόριστοι Ἰσραηλίτες ἐλεύθεροι στὸν τόπο τους. Σὲ δεύτερο ἐπίπεδο ἐπαληθεύθηκε στὴ νεότερη ἱστορία, ὅταν οἱ διασκορπισμένοι σὲ ὅλο τὸν κόσμο Ἰσραηλίτες ἐπέστρεψαν τὸ 1948 στὴν πατρίδα τους καὶ ἀνασυστάθηκαν ὡς ἔθνος. Σὲ τρίτο ἐπίπεδο θὰ ἐπαληθευθεῖ στὰ ἔσχατα χρόνια, ὅταν  μεγάλο μέρος τῶν Ἑβραίων θὰ μετανοήσουν καὶ θὰ γίνουν Χριστιανοί.

Ἡ Προφητεία αὐτὴ συμβολίζει ἐπιπλέον τὴν ἀνάσταση τῶν νεκρῶν σωμάτων, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἀκολου­θήσει κατὰ τὴ μεγάλη ἡμέρα τῆς γενικῆς ἐξαναστάσεως. Γι᾿ αὐτὸ ἄλλωστε ἀναγινώσκεται τὸ ὅραμα αὐτὸ τοῦ προφήτη Ἰεζεκιὴλ στοὺς ἱεροὺς ναούς μας τὸ βράδυ τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς, μετὰ τὴν ἐπιστροφὴ τῆς πομπῆς ἀπὸ τὴν περιφορὰ τοῦ Ἐπιταφίου, διότι προτυπώνει τὴν ἀνάσταση τῶν νεκρῶν σωμάτων.

Τὸ Πνεῦμα ποὺ ὑπόσχεται ὁ Κύριος στὸν προφήτη Ἰεζεκιὴλ ὅτι θὰ ζωογονήσει τὰ ξερὰ ὀστὰ καὶ θὰ τοὺς δώσει πάλι ζωή, εἶναι τὸ Πανάγιο Πνεῦμα, διὰ τοῦ Ὁποίου «πᾶσα ψυχὴ ζωοῦται καὶ καθάρσει ὑψοῦται, λαμπρύνεται τῇ τριαδικῇ μονάδι ἱεροκρυφίως», ὅπως ψάλλει ἡ Ἐκκλησία μας στὸ Δόξα καὶ νῦν τοῦ Α΄ Ἀντιφώνου τῶν Ἀναβαθμῶν τοῦ Δ΄ ἤχου.

Ὁ Μέγας Βασίλειος στὸν λόγο του «Περὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» σημειώνει ὅτι ἡ ἀνάσταση τῶν νεκρῶν σωμάτων θὰ συντελεσθεῖ μὲ τὴν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος: «Ἡ ἐκ νεκρῶν ἐξανάστασις, τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ Πνεύματος» (ΕΠΕ 10, 412). Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνακαίνιση τῶν πάντων, καὶ ἡ μετάβαση ἀπὸ τὴν ἐμπαθὴ ζωὴ στὸν οὐράνιο βίο, μὲ τὴν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐπιτελεῖται.

Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν καμιὰ ἀμφιβολία ὅτι ὅλων τῶν ἀνθρώπων τὰ νεκρὰ σώματα κάποτε θὰ ἀναστηθοῦν. Τὸ ζητούμενο ὡστόσο εἶναι νὰ ζοῦμε κατὰ Θεόν, γιὰ νὰ εἶναι τὰ ἀναστημένα σώματά μας καὶ λαμπρὰ καὶ δοξασμένα!

Τέλος, τὸ ὅραμα τῆς ἀναζωογονήσεως τῶν ξερῶν ὀστῶν δείχνει καὶ τὴν παν­ίσχυρη δύναμη τοῦ θείου λόγου. Δίνει ἐντολὴ ὁ Θεὸς στὸν Προφήτη καὶ τοῦ λέει: Νὰ πεῖς στὰ ὀστά, «τὰ ὀστὰ τὰ ξηρά, ἀκούσατε λόγον Κυρίου…» (Ἰεζ. λζ΄ [37] 4). Τότε τὰ ξερὰ ὀστά, ἀκούγοντας ἀπὸ τὸ προφητικὸ στόμα τὴν ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ, ἀμέσως ἀνορθώθηκαν, συναρμολογήθηκαν καὶ συναπάρτισαν ὁλοκληρωμένους ἀνθρώπους· μὲ τὴν ἐνέργεια δὲ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀναστήθηκαν καὶ βάδιζαν μὲ σφρίγος σὰν στρατιωτικὴ παράταξη!

Τί μεγάλα θαύματα συμβαίνουν, ἀ­λήθεια, μέσα στὴν Ἐκκλησία καὶ πόσο ἐκ­πληκτικὰ θὰ εἶναι ὅσα προσδοκοῦμε νὰ συμβοῦν κατὰ τή μεγάλη καὶ ἐπιφανὴ ἡμέρα τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου!