Τὴν ἀγάπη τὴν ὕμνησαν πολλοί. Ἀνάμεσά τους καvὶ ἀπὸ τοὺς πρώτους εἶναι ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ὁ ἱερὸς Πατὴρ ἔχει ἐκφωνήσει ὁμιλία περὶ ἀγάπης, στὴν ὁποία μὲ ἰδιαίτερη δύναμη ἐξυμνεῖ τὸ μεγαλεῖο τῆς ὕψιστης αὐτῆς ἀρετῆς (βλ. ΕΠΕ 31, 332-340).
«Οὐδὲν τῆς ἀγάπης ἀνώτερον». Μ’ αὐτὸ τὸν λόγο ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος προβάλλει τὸ ἔξοχο μεγαλεῖο τῆς ἀρετῆς τῆς ἀγάπης. Φανερώνει δὲ τὸ ἀνυπέρβλητο ὕψος της, καθὼς ἐπικαλεῖται τοὺς λόγους τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ὁ ὁποῖος σ’ ἕνα ἀπὸ τὰ ὡραιότερα κείμενά του ὑμνεῖ τὴν ἀγάπη. Ἐκεῖ γράφει πώς, ἂν ὑποθέσουμε ὅτι ὁμιλῶ τὶς γλῶσσες τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ἀγγέλων, δὲν ἔχω ὅμως ἀγάπη, ἔγινα ὅμοιος μὲ τὸν ἄψυχο χαλκό, ποὺ βουίζει ὅταν τὸν χτυποῦν, ἢ πρὸς τὸ κύμβαλο, ποὺ βγάζει θορυβώδη καὶ χωρὶς νόημα ἦχο. Καὶ ἂν ἔχω τὸ χάρισμα τῆς προφητείας, καὶ ἂν γνωρίζω «τὰ μυστήρια πάντα», ὅλα τὰ μυστικὰ σχέδια τῶν βουλῶν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἂν ἔχω τόσο μεγάλη πίστη, ὥστε νὰ μετακινῶ ἀκόμη καὶ βουνά, δὲν ἔχω ὅμως ἀγάπη, δὲν εἶμαι τίποτα. Δὲν στάθηκε ὡστόσο μέχρις αὐτὰ ὁ θεῖος Ἀπόστολος, ἀλλὰ θεωρεῖ ὅτι ἀκόμη καὶ ὁ θάνατος ὑπὲρ τῆς εὐσέβειας, δηλαδὴ τὸ μαρτύριο, δὲν ἔχει κανένα κέρδος, ἂν δὲν ὑπάρχει ἡ ἀγάπη (βλ. Α΄ Κορ. ιγ΄ 1-3).
Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος παρατηρεῖ ὅτι αὐτὰ ποὺ γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος δὲν εἶναι ὑπερβολικά, διότι γνωρίζει καλὰ ὅτι, ὅταν ἡ ἀγάπη εἶναι ριζωμένη στερεὰ στὴν ψυχή, «ὁ τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων βλαστάνει καρπός»· ἀπὸ τὴν ἀγάπη πηγάζουν ὅλα τὰ ἀγαθά. Ὅπως ἀκριβῶς τὸ διακηρύσσει ὁ θεῖος Ἀπόστολος στὴν πρὸς Ρωμαίους ἐπιστολή του, ὅπου γράφει ὅτι ἐκεῖνος ποὺ ἀγαπᾶ τὸν πλησίον του, «νόμον πεπλήρωκε», ἔχει ἐκπληρώσει μὲ τὴν ἀγάπη του ὅλο τὸν νόμο. «Τὸ γὰρ οὐ μοιχεύσεις, οὐ φονεύσεις, οὐ κλέψεις, οὐκ ἐπιθυμήσεις, καὶ εἴ τις ἑτέρα ἐντολή, ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ ἀνακεφαλαιοῦται, ἐν τῷ, ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν» (Ρωμ. ιγ΄ 8-9). Ὅλες οἱ ἐντολὲς περιλαμβάνονται καὶ συγκεφαλαιώνονται σ’ αὐτὸ τὸ παράγγελμα, στὸ νὰ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὅπως τὸν ἑαυτό σου.
Πράγματι! Ὅποιος ἀγαπᾶ εἰλικρινά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσβάλει, νὰ ἀδικήσει, νὰ ἀτιμάσει, νὰ κλέψει ἢ νὰ κάνει ὁποιοδήποτε κακὸ στὸν συνάνθρωπό του. Δὲν μπορεῖ νὰ κυριαρχηθεῖ ἀπὸ ὁποιαδήποτε ἁμαρτωλὴ ἐπιθυμία ἐναντίον τοῦ πλησίον του. Ἀντίθετα, εἶναι πρόθυμος νὰ συμπαραστέκεται, νὰ εὐεργετεῖ, νὰ προσεύχεται, νὰ διακονεῖ, νὰ προσφέρει, ἀκόμη καὶ νὰ θυσιάζεται γιὰ τὸν πλησίον του.
Ὁ ἄνθρωπος τῆς ἀγάπης ἔχει ἐπιπλέον αὐταπάρνηση, ὑπομονή, ἀνεξικακία, συγχωρητικότητα, στέκεται δὲ μὲ πνεῦμα διακονίας καὶ μὲ ταπείνωση ἀπέναντι στὸν κάθε συνάνθρωπό του.
Ἡ ἀγάπη συνεπῶς εἶναι ἡ ὕψιστη ἀρετή, ποὺ μέσα της περιέχονται ὅλες οἱ ἀρετές.
Ὁ χρυσορρήμων Πατήρ, θέλοντας νὰ προβάλει ἀκόμη περισσότερο τὸ μεγαλεῖο τῆς ἀγάπης, στρέφει τὴν προσοχή μας στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ὅταν λέει, ὅτι ἀπὸ ἀγάπη κινούμενος ἦλθε πρὸς ἐμᾶς ὁ ἀγαπητὸς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, «καὶ ὁμόσκηνος καὶ ὁμοδίαιτος τοῖς ἀνθρώποις γέγονεν», ὥστε, ἀφοῦ καταλύσει τὴν πολύθεη πλάνη τῶν ἀνθρώπων καὶ κηρύξει τὴν ἀληθινὴ θεογνωσία, νὰ διδάξει στοὺς ἀνθρώπους τὴν «πρὸς ἀλλήλους» ἀγάπη. Ἔζησε ἀνάμεσά μας, κατοίκησε στοὺς τόπους μας, ἔφαγε μαζί μας. Ἦλθε στὴ γῆ ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεὸς ἀπὸ ἀγάπη, γιὰ νὰ μᾶς διδάξει τὴν ἀγάπη.
Στὸ σημεῖο αὐτὸ ἀναφέρει ὁ Ἅγιος τὸν λόγο ἐκεῖνο τοῦ Κυρίου, ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ἀποτελέσει τὴν περίληψη ὅλου τοῦ Εὐαγγελίου: «Οὕτως ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον» (Ἰω. γ΄ 16). Τὸ μέγεθος τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ φανερώνεται μὲ τὴν προσφορά του. Ἄπειρη ἡ ἀγάπη του! Ἄπειρη, ἀνεκτίμητη καὶ ἡ προσφορά του! Τὸν Υἱό του, τὸν μονογενὴ Υἱό του «ἔδωκε», δηλαδὴ παρέδωσε. Σὲ τί Τὸν παρέδωσε; Στὸν θάνατο. Σὲ ποιόν θάνατο; Στὸν χειρότερο, τὸν πιὸ ἐπονείδιστο, ἀτιμωτικὸ καὶ ὀδυνηρὸ θάνατο, στὸν θάνατο τοῦ Σταυροῦ, γιὰ νὰ σώσει τὸν ἄνθρωπο, νὰ σώσει κάθε ἄνθρωπο ποὺ Τὸν πιστεύει, καὶ νὰ τὸν σώσει αἰώνια στὴ Βασιλεία του!
Αὐτὴ τὴν ἀγάπη ἔδειξε ὁ Θεὸς στὸν ἄνθρωπο. Μὲ πρότυπο αὐτὴ τὴν ἀγάπη ζητεῖ νὰ ἀναπτύσσεται καὶ ἡ δική μας ἀγάπη πρὸς τοὺς συνανθρώπους μας. Ὁ Κύριος μᾶς ἔπλασε «καθ’ ὁμοίωσιν» αὐτοῦ (Γεν. α΄ 26), γιὰ νὰ ὁμοιάσουμε πρὸς Αὐτόν, γιὰ νὰ ζοῦμε ὅπως Ἐκεῖνος, γιὰ νὰ δείχνουμε ἀγάπη ὅπως Ἐκεῖνος. Ὁ Θεὸς δημιούργησε ἀνθρώπους, προορισμένους νὰ γίνουν θεοί, θεοὶ κατὰ χάριν, μιμούμενοι τὶς ἀρετὲς τοῦ Θεοῦ καὶ προπάντων τὴν ὕψιστη ἀρετὴ τῆς ἀγάπης, ποὺ περιέχει καὶ ὅλες τὶς ἄλλες.
Γι’ αὐτὸ ὁ ἀπαράμιλλος χρυσοστομικὸς λόγος διακηρύσσει: «Οὐδὲν τῆς ἀγάπης ἀνώτερον»!
Ἡ ὕψιστη ἀρετὴ

