Ἑξῆντα δύο χρόνια ἀγάπης καί διακονίας
Ὑπάρχουν κάποιες προσωπικότητες πού ἡ πορεία τους δέν καταγράφεται ἁπλῶς στήν ἱστορία ἑνός τόπου, ἀλλά ταυτίζεται ἀπόλυτα μέ τήν ψυχή του. Ὁ ἀρχιμανδρίτης Ἰερόθεος Κουρτέσης ἀποτελεῖ ἀναμφίβολα ἕνα τέτοιο κεφάλαιο γιά τήν ἑλληνική παροικία τῆς Μελβούρνης. Μετά ἀπό 62 χρόνια ἀδιάλειπτης ἱερατικῆς διακονίας (Ἰανουάριος 1965 – Σεπτέμβριος 2026), ἡ ἀπόφασή του νά ἀποχωρήσει ἀπό τό Ἱερό Θυσιαστήριο φέρνει στήν ἐπιφάνεια μιά βαθιά συγκίνηση καί μιά γλυκιά νοσταλγία γιά μιά ὁλόκληρη ἐποχή πού ὁλοκληρώνει τόν κύκλο της.
Ὁ πατήρ Ἰερόθεος, μέ καταγωγή ἀπό τήν Κέρκυρα, ἀνήκει σέ ἐκείνη τήν πολύτιμη γενιά τῶν πρωτοπόρων κληρικῶν πού ρίζωσαν στήν Αὐστραλία κατά τά μεγάλα μεταναστευτικά κύματα. Δέν ὑπῆρξε ἁπλῶς ἕνας λειτουργός τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά ἕνας πνευματικός φάρος, ἕνας ἀκούραστος συνοδοιπόρος κι ἕνα σταθερό καταφύγιο γιά τούς ξενιτεμένους Ἕλληνες. Μακριά ἀπό τήν πατρίδα, ὁ ἴδιος ἔγινε ἡ γέφυρα μέ τίς ρίζες τους, παλεύοντας μέ ἀνιδιοτέλεια σέ δύσκολες δεκαετίες νά κρατήσει ζωντανή τήν ὀρθόδοξη πίστη, τήν ἑλληνική γλώσσα καί τή συνοχή τῆς κοινότητας. Ἡ ἐκκλησιαστική του πορεία φέρει μιά ἰδιαίτερη πνευματική βαρύτητα, καθώς συνεχίζει μιά σπουδαία οἰκογενειακή παράδοση: τό ὄνομα «Ἰερόθεος» – πρώην ἱερέας Βασίλειος Κουρτέσης – τό ἔλαβε πρός τιμήν τοῦ μακαριστοῦ θείου του, ὁ ὁποῖος διέκρινε νωρίς τήν ἱερατική του κλίση καί τοῦ ἄνοιξε τόν δρόμο.
Οἱ ἀριθμοί τῆς διακονίας του προκαλοῦν δέος. Ἄν καί ἔγγαμος μέ παιδιά, τέλεσε 4.879 βαπτίσεις καί 3.616 γάμους, ἀμέτρητες νεκρώσιμες ἀκολουθίες καί χιλιάδες ἀκόμη μυστήρια. Πίσω ὅμως ἀπό αὐτούς τούς ψυχρούς ἀριθμούς κρύβεται ἡ ἴδια ἡ ζωή τῆς παροικίας. Εἶναι οἱ γενιές τῶν Ἑλληνοαυστραλῶν πού ὁ ἴδιος κράτησε βρέφη στήν ἀγκαλιά του, οἱ οἰκογένειες πού εὐλόγησε στίς χαρές τους καί οἱ ἄνθρωποι πού παρηγόρησε στίς μεγάλες τους ἀπώλειες. Ἀπό τόν ἱστορικό Ἅγιο Ἰωάννη στό North Carlton – πού τό 1983 μετατράπηκε σέ Πατριαρχική καί Σταυροπηγιακή Μονή μέ τόν ἴδιο ὡς προϊστάμενο – μέχρι τόν Ἱερό Ναό τῶν Ἁγίων Κυρίλλου καί Μεθοδίου, τό πέρασμά του ὑπῆρξε μιά συνεχής πράξη ἀγάπης. Τό 2024, ὅταν πιά ἡ πρεσβυτέρα του εἶχε ἀναπαυθεῖ, ὁ ἀρχιεπίσκοπος Αὐστραλίας κ. Μακάριος τοῦ ἀπένειμε τό ὀφφίκιο τοῦ Ἀρχιμανδρίτη.
«Ἀγάπησα καί ἀγαπήθηκα. Ἐκτίμησα καί ἐκτιμήθηκα», κατέθεσε ὁ ἴδιος. Ὁ π. Ἰερόθεος ἀφήνει πίσω του μιά ἀνεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη. Ἡ ἑλληνική παροικία τῆς Μελβούρνης καί ὅλος ὁ Ἑλληνισμός τόν ἀποχαιρετᾶ μέ τόν σεβασμό πού ἁρμόζει σέ ἕναν ἀληθινό πατέρα, καί εὔχεται νά ἀναδείξει ὁ Θεός τέτοιους ἱερεῖς σέ κάθε γωνιά τῆς γῆς.
Ὅταν μιλοῦν στή ζωή μας ἅγιοι καί ἥρωες
Μετά τή μεγαλειώδη ὑποδοχή τῆς σειρᾶς «Ἅγιος Παΐσιος – Ἀπό τά Φάρασα στόν Οὐρανό» ἀπό τό τηλεοπτικό κοινό κάθε ἡλικίας στήν πατρίδα μας, καθώς καί τήν εὐρύτατη ἀποδοχή τῆς κινηματογραφικῆς ταινίας τοῦ Γιάννη Σμαραγδῆ γιά τόν Καποδίστρια, διαφαίνεται μιά ἐνδιαφέρουσα στροφή νά παρουσιαστοῦν ἔργα θρησκευτικοῦ ἤ ἐθνικοῦ περιεχομένου.
Ἔτσι, στό πρόγραμμα τῶν νέων τηλεοπτικῶν σειρῶν μέ τίς ὁποῖες οἱ διάφοροι σταθμοί σχεδιάζουν νά προσελκύσουν γιά λογαριασμό τους τήν, κατά τό δυνατόν, μεγαλύτερη μερίδα κοινοῦ, στή νέα τηλεοπτική χρονιά παρατηρεῖται τό ἑξῆς ἀξιοσημείωτο: 3 ἀπό τίς 15 σειρές πού θά παρουσιαστοῦν στούς τηλεοπτικούς δέκτες εἶναι θρησκευτικοῦ περιεχομένου.
Συγκεκριμένα, ἡ σειρά «Ἅγιος Νεκτάριος» θά ζωντανέψει τή ζωή τοῦ θαυματουργοῦ ἁγίου Νεκταρίου, μητροπολίτου Πενταπόλεως. Ἡ σειρά «Ἅγιος Ἰωσήφ ὁ Ἡσυχαστής» θά παρουσιάσει τό πνευματικό ἔργο τοῦ Ἁγίου στήν Ἑλλάδα, στήν Κύπρο, στόν Καναδά καί στίς ΗΠΑ. Ἡ σειρά «Ἡ Ἁγία Ἀργυρώ τῆς Σπιναλόγκας» θά ἀναδείξει τόν βίο καί τή δράση τῆς Ἀργυρῶς Στεφανάκη ἀπό τήν Κρήτη πού διακόνησε λεπρούς στή Σπιναλόγκα.
Ἄν σέ αὐτές προστεθοῦν καί οἱ σειρές «Κωνσταντῖνος Κανάρης», στήν ὁποία θά παρουσιαστεῖ ἡ περιπετειώδης ζωή τοῦ μεγάλου πυρπολητῆ, καί ἡ σειρά «Κι ἀπό Σμύρνη… Σαλονίκη» στήν ὁποία θά ἐκτεθεῖ ἡ ζωή τῶν προσφύγων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας τό 1923 στή Θεσσαλονίκη, γίνεται φανερό ὅτι ὁ κόσμος μας, παρ᾿ ὅλη τήν προσπάθεια παραγόντων καί θεσμῶν νά τόν ἀπομακρύνουν ἀπό τό ἑλληνορθόδοξο ἦθος καί βίωμα, διαθέτει ἀκόμη εὐαίσθητες χορδές ἀνθρωπιστικοῦ, θρησκευτικοῦ καί πατριωτικοῦ χαρακτήρα, οἱ ὁποῖες ἐνεργοποιοῦνται ὅταν βρεθεῖ κατάλληλη ἐξωτερική παρότρυνση.
«Μαθαίνοντας ἑλληνικά εἶχα μόνο χαρά μέσα μου, ἔνιωθα ἐλεύθερος»
Τήν ἠπειρωτικῆς καταγωγῆς καθηγήτρια τοῦ Πανεπιστημίου Λομονόσοφ κ. Ναταλία Νικολάου οἱ ἀναγνῶστες τοῦ περιοδικοῦ μας τήν ἔχουν γνωρίσει ἀπό πολλά κατά καιρούς δημοσιεύματά της. Αὐτό πού ἀγνοούσαμε καί μάθαμε τελευταῖα ἀπό δημοσίευμα τῆς ἠπειρωτικῆς ἐφημερίδας «Πρωινός Λόγος» ἦταν ὅτι εἶχε ἀναλάβει μέ τούς μαθητές της νά ἐρευνήσουν ἐκ μέρους τῶν ἀποφοίτων τῆς Ζωσιμαίας Σχολῆς Ἰωαννίνων τά κρατικά ἀρχεῖα τῆς Μόσχας καί νά παραλάβουν τό ἀρχειακό ὑλικό πού εἶχε σχέση μέ τούς Ζωσιμάδες καί τούς ἄλλους Ἠπειρῶτες εὐεργέτες τῆς Μόσχας. Μεταξύ τῶν ἄλλων πού μάθαμε ἦταν καί τό παρακάτω συγκινητικό περιστατικό.
Σέ μία κοινωνική ἐκδήλωση στή Μόσχα, στήν ὁποία παραβρέθηκε ἡ κ. Νικολάου, συστήθηκε ἀπό τήν κυρία πού ὀργάνωσε τήν ἐκδήλωση ὡς καθηγήτρια τοῦ Πανεπιστημίου Λομονόσοφ καί ὡς διευθύντρια τοῦ ἑλληνικοῦ σχολείου «Οἱ Ζωσιμάδες». Ἕνας ἀπό τούς καλεσμένους στήν ἐκδήλωση πῆρε τό λόγο καί εἶπε πώς ὀνομάζεται Ἀλέξανδρος Δόκος καί εἶναι ἀπόγονος τῶν Ζωσιμάδων ἀπό τήν ἀδελφή τους Ἀλεξάνδρα. Πρόσθεσε ὅτι πρός τιμήν της οἱ ἀπόγονοί της ὀνομάζονται ἀπό παππού πρός ἐγγονό Ἀλέξανδρος καί ἀπό γιαγιά πρός ἐγγονή Ἀλεξάνδρα! Μάλιστα κατέληξε πώς καί ὁ ἐγγονός του ὀνομάζεται Ἀλέξανδρος Δόκος, στά γραπτά του δέ δίπλα ἀπό τό ὄνομα προσθέτει καί τό ὄνομα Ζωσιμᾶς.
Μετά ἀπό αὐτή τή γνωριμία τοῦ παπποῦ μέ τήν κ. Νικολάου ὁ ἐγγονός του φοίτησε ἐπί 5 χρόνια στό σχολεῖο της. Στή συνέχεια οἱ γονεῖς του ἔκριναν νά τόν στείλουν σέ Κέντρο Ἐξωσχολικῆς Ἐκπαίδευσης. Ὅμως μετά ἀπό λίγο καιρό ὁ ἐγγονός ζήτησε: «Νά μέ πᾶτε στό ἑλληνικό σχολεῖο. Μαθαίνοντας ἑλληνικά εἶχα μόνο χαρά μέσα μου, ἔνιωθα ἐλεύθερος, ἔνιωθα ὅτι μεγαλώνω. Θέλω νά γυρίσω πάλι στό ἑλληνικό σχολεῖο». Οἱ γονεῖς σεβάστηκαν τήν ἐπιθυμία του καί ὁ Ἀλέξανδρος, σήμερα 14 ἐτῶν, εἶναι καί πάλι μαθητής τοῦ ἑλληνικοῦ σχολείου τῆς Μόσχας.
Μετά ἀπό αὐτά τί νά πρωτοθαυμάσει κανείς: τήν ἑλληνική ψυχή τῶν ἀπογόνων τῶν μεγάλων Ζωσιμάδων νά διατηροῦν τό ὄνομα τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου τόσες γενιές τώρα; Ἤ τόν πλοῦτο καί τή ζωντάνια τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, τήν ὁποία ὅταν διδάσκουν ἐμπνευσμένοι ἐκπαιδευτικοί σάν τήν κ. Νικολάου, κάνουν τούς μαθητές τους νά αἰσθάνονται ὅπως ὁ μικρός Ἀλέξανδρος Δόκος Ζωσιμᾶς;